วิทยานิพนธ์ (วท.ม)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2540

จากการทดลองเติมแบคทีเรีย 5 สายพันธุ์ (B.mixed) (B.subtilis (P1), B.megaterium (P3), B.firmus (P4), B.lentus (S22) และ B.marinus (S25)) เพื่อเพิ่มผลผลิตกุ้งกุลาดำ (Penaeus monodon) พบว่า เมื่อเติม B.mixed ในน้ำระหว่างการเลี้ยงกุ้งระยะ PL8 เป็นเวลา 15 วัน ทำให้กุ้งมีอัตรารอดสูงขึ้น โดยกลุ่ม S25 มีอัตรารอดสูงสุด (41.52%) รองลงมาคือกลุ่ม P1 (38.33%) กลุ่มผสม 5 สายพันธุ์ (33.75%) กลุ่ม P3 (33.33%) กลุ่ม P4 มีอัตรารอดเท่ากับกลุ่ม S22 (32.91%) และกลุ่มควบคุม (27.08%) ตามลำดับ และเมื่อเลี้ยง 25 วัน อัตรารอดของกุ้งกุลาดำมีค่าลดลง โดยกลุ่มผสม 5 สายพันธุ์มีอัตรารอดสูงสุด (17.5%) รองลงมาคือกลุ่ม P4 (16.67%) กลุ่ม P1 (16.25%) กลุ่ม S25 (15.83%) กลุ่ม S22 (15%) กลุ่ม P1 เท่ากับกลุ่มควบคุม (14.16%) การติดตามจำนวน B.mixed ในน้ำ พบว่ามีจำนวนลดลงตามระยะเวลาที่เติมลงในน้ำจาก 1.6-2.8x(10x10x10x10) cfu/ml ในครั้งแรกลดลงเหลือ 0.32-3.2x(10x10) cfu/ml ในเวลา 5 วัน และเมื่อทดลองเติม B.mixed ในน้ำ 2 ระดับ คือชนิดละ 10x10 และ 10x10x10x10 cfu/ml พบว่าอัตรารอดของกุ้ง PL15 ไม่แตกต่างกัน แต่กุ้งมีน้ำหนักเฉลี่ยสูงกว่ากลุ่มควบคุม โดยกลุ่มเติม B.mixed ชนิดละ 10x10x10x10 cfu/ml มีน้ำหนักเฉลี่ย 0.0329 กรัม กลุ่มเติม B.mixed ชนิดละ 10x10 cfu/ml มีน้ำหนักเฉลี่ย 0.0150 กรัม และกลุ่มควบคุมมีน้ำหนักเฉลี่ย 0.0132 กรัม และเมื่อทดสอบผลการเติม B.mixed ในน้ำและในอาหารต่อการเลี้ยงกุ้ง PL30 พบว่าการเติมในน้ำทำให้กุ้งมีน้ำหนักมากกว่าการเติมในอาหาร และกลุ่มควบคุมเมื่อเลี้ยงเป็นเวลา 56 วัน มีน้ำหนักเฉลี่ย 5.09, 4.66 และ 4.61 กรัม ตามลำดับ ปริมาณสารอินทรีย์ในน้ำ ระหว่างการเลี้ยงในสภาพที่เติม B.mixed ไม่ลดลงเมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุม ส่วนคุณภาพน้ำอื่นๆ พบว่าการเลี้ยงกุ้ง PL8 ซึ่งมีการเปลี่ยนน้ำ 30% โดยปริมาตร เมื่อเติม B.mixed ค่าไนไตรท์ ไนเตรต และออร์โธฟอสเฟตสูงกว่าในกลุ่มควบคุม และการเลี้ยงกุ้ง PL15 และ PL30 แบบไม่เปลี่ยนน้ำเป็นเวลา 56 วัน มีค่าแอมโมเนียและออร์โธฟอสเฟตไม่แตกต่างกันระหว่างกลุ่มทดลอง แต่ค่าไนไตรท์ของกลุ่มควบคุมมีค่าสูงกว่ากลุ่มเติม B.mixed การติดตามแบคทีเรียในระหว่างการเลี้ยงกุ้ง พบว่ากลุ่มเติม B.mixed ในอาหารมี B.mixed ในส่วนลำไส้ แต่ไม่พบ B.mixed ในขี้กุ้ง และมี Vibrio sp. ในลำไส้น้อยกว่ากลุ่มอื่นๆ