วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2540

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เปรียบเทียบวิธีมาตรฐานและวิธีรวดเร็ว 3 วิธี ได้แก่ Fluorocult R LMX Broth (LMX) Petrifilm TM E. coli Count Plates (PEC) และ Chromocult R Coliform Agar (CCA) เพื่อการแจงนับ Total Coliforms และ Escherichia coli ในกุ้งกุลาดำแช่แข็ง และนำผลการวิจัยมาประเมินการใช้วิธีรวดเร็ว การแจงนับ Total Coliforms และ E.coli ในกุ้งกุลาดำแช่แข็งทั้งจากที่มีจุลินทรีย์ปนเปื้อนโดยธรรมชาติ 18 ตัวอย่างและจากที่ทำการปนเปื้อน Coliforms และ E.coli ใน 3 ระดับ (10 1, 10 2, 10 3 CFU/g) จำนวน 174 ตัวอย่าง พบว่าค่าการแจงนับ Total Coliforms ที่ระดับการปนเปื้อน <10 CFU/g LMX = MPN>CCA = PEC และค่าการแจงนับ E.coli LMX = MPN = CCA = PEC ความไวในการแจงนับ Total Coliforms และ E.coli LMX = MPN>CCA = PEC ความจำเพาะในการแจงนับ Total Coliforms และ E.coli LMS = MPN = CCA = PEC การเกิด ผลบวกเท็จจากการทดสอบยืนยัน Coliforms LMX>MPN = CCA = PEC การเกิดผลบวกเท็จจากการทดสอบยืนยัน E.coli MPN = LMX>PEC = CCA เวลาที่ใช้ MPN>LMX = PEC = CCA ค่าใช้จ่าย MPN>PEC>CCA = LMX แรงงานที่ใช้ MPN>LMX = CCA>PEC ความสะดวก PEC>CCA = LMX>MPN ความสอดคล้องของวิธีรวดเร็วทั้ง 3 วิธีคือ LMX PEC และ CCA เมื่อเทียบกับวิธีมาตรฐานในการแจงนับ Total Coliforms เท่ากับ 94.2%, 79.2%, 83.2% ตามลำดับ ขณะที่ในการแจงนับ E.coli เท่ากับ 99.2%, 95.8%, 83.2% ตามลำดับ วิธีรวดเร็ว Fluorocult R LMX Broth (LMX) หรือ Petrifilm TM E.coli Count Plates (PEC) หรือ Chromocult R Coliform Agar (CCA) เป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการทดแทนวิธีมาตรฐานในการแจงนับ Total Coliforms และ E.coli ในกุ้งกุลาดำแช่แข็ง อย่างไรก็ดีการจะเลือกใช้วิธีหนึ่งวิธีใดขึ้นอยู่กับเป้าหมายของการทดสอบของแต่ละห้องปฏิบัติการในการประเมินข้อดีข้อจำกัดและปัญหาซึ่งขึ้นกับสถานการณ์แวดล้อมของแต่ละห้องปฏิบัติการอันจะก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด