วิทยานิพนธ์ (ผ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2548

เขตบางกอกน้อยเป็นเขตที่ตั้งอยู่พื้นที่ชั้นในย่านฝั่งธนบุรี มีความหนาแน่นประชากรสูง คือ 12,001-18,000 คนต่อตารางกิโลเมตร มีคลองที่สามารถใช้เป็นเส้นทางคมนาคมหลักได้ 3 เส้นทาง ได้แก่ คลอง บางกอกน้อย คลองชักพระ และคลองมอญ การตั้งถิ่นฐานเป็นแบบขยายตัวตามธรรมชาติตามเส้นทางคลอง และถนน ทำให้การตั้งบ้านเรือนเป็นแบบไม่มีระเบียบ ประสบปัญหาความไม่สะดวกในเรื่องสาธารณะต่างๆ มีซอยแคบ ซึ่งเป็นปัญหาหนึ่งของการจัดเก็บขยะ ในปัจจุบันเขตฯมีขยะตกค้าง 77 ตัน คิดเป็นร้อยละ 23.92 ของปริมาณขยะ ทั้งหมดต่อวัน อีกทั้งจากการสำรวจเบื้องต้น พบว่า ประชาชนมีความต้องการความช่วย เหลือให้แก้ไขปัญหาจากหน่วยงานราชการในเรื่องสาธารณูปโภค อันดับ 1 คือ เรื่องขยะ จึงจำเป็นต้องศึกษา แนวทางการเพิ่มความสามารถในการจัดเก็บขยะมูลฝอยเพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าวได้ ขอบเขตการศึกษา คือ พื้นที่เขตบางกอกน้อย รวมทั้งสิ้น 11.944 ตารางกิโลเมตร โดยมีกรอบแนวคิดของการศึกษาว่าการเพิ่ม ความสามารถในการจัดเก็บขยะมูลฝอยได้นั้นจะต้องพิจารณาจากพฤติกรรมของประชาชน การดำเนินการ ของเขตฯ และเทคนิควีธีการในการจัดเก็บขยะของเขตบางกอกน้อย สำหรับการศึกษาครั้งนี้ได้มุ่งเน้น ประเด็น พฤติกรรมของประชาชนและการปฏิบัติงานบริการการจัดเก็บขยะของเขต ผลการศึกษา พบว่า เส้นทางการจัดเก็บของเขตมีความครอบคลุมพื้นที่ทั้งทางรถและทางเรือ แต่ปัญหาที่ทำให้การจัดเก็บไม่ ทั่วถึง คือ ด้านกายภาพ ได้แก่ ปัญหาการขยายตัวของชุมชน ทำให้เกิดตรอกซอกซอยมากขึ้น ปัญหาการ จราจร สภาพถนน ซอยที่คับแคบ ด้านการบริหารงาน ได้แก่ คนงานที่ทำหน้าที่เก็บขนมีจำนวนน้อย การจัดสรรงบประมาณไม่เพียงพอ ด้านอุปกรณ์ เช่น รถและเรือที่ชำรุดเสียหาย ถังขยะไม่ทั่วถึง และด้าน ความร่วมมือของประชาชนยังมีน้อย โดยเฉพาะการนำขยะมาทิ้งที่จุดกำหนดในบริเวณพื้นที่ระหว่าง คลองและถนน จึงมีข้อเสนอแนะเพื่อเพิ่มความสามารถไว้ ได้แก่ การปรับเปลี่ยนเส้นทางให้เหมาะสมกัน ทั้งทางรถและทางเรือ โดยส่งเสริมการจัดเก็บทางเรือมากขึ้นในคลองบางกอกน้อย คลองชักพระ และ คลองมอญ กำหนดที่ทิ้งรวบบริเวณคลอง กำหนดให้มีคนชักลากของชุมชน โดยชุมชนเป็นผู้จัดการ ปรับเปลี่ยนขนาดรถให้สอดคล้องกับสภาพพื้นที่และปริมาณขยะ โดยใช้รถขนาดเล็กลงในบริเวณซอยแคบ และในพื้นที่ที่มีขยะไม่มากที่สำคัญ ได้แก่ ซอยจรัญสนิทวงศ์ 21 ซอยภุมริน และซอยบุญพงษา กำหนดจุดตั้ง ถังแยกขยะ เปลี่ยนถังขยะส่วนบุคคลให้มีน้ำหนักเบาลงแต่มีขนาดบรรจุเพิ่มขึ้น ถังขยะรวมสำหรับพื้นที่ชุมชนขนาดใหญ่ ควรเป็นถังขยะรวมที่สามารถยกเปลี่ยนได้จัดสรรงบประมาณให้เพียงพอ เพื่อเป็นการสนับสนุนการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ด้านการจัดเก็บขยะมูลฝอยให้ดียิ่งขึ้น แนวทางที่ได้นำเสนอนั้นจะเป็นส่วนสนับสนุนให้พฤติกรรมการทิ้งขยะประชาชนเปลี่ยนแปลงไปในทางที่จะช่วยทำให้เกิดความร่วมมือในการเก็บขนขยะมูลฝอยที่สะดวกรวดเร็ว และลดจำนวนขยะตกค้างได้ อีกทั้งเป็นแนวทางที่จะช่วยเพิ่มความสามารถของเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องให้สามารถดำเนินการจัดเก็บได้ดียิ่งขึ้น คือ สามารถเก็บขยะในพื้นที่ที่เข้าถึงยากได้ง่ายขึ้น ซึ่งเป็นทางหนึ่งที่ช่วยให้จำนวนขยะตกค้างลดลงได้