วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2547

ศึกษาผลของภาวะร้อน ภาวะแล้ง และผลร่วมของภาวะทั้งสองในถั่วเหลือง Glycine max (L.) Merrill 2 พันธุ์ คือพันธุ์ มข. 35 และ สจ. 5 ในระยะต้นกล้า โดยให้ต้นล้าได้รับภาวะร้อนจากการได้รับอุณหภูมิ 25 35 และ 40 องศาเซลเซียส และได้รับภาวะแล้งจากสารละลายธาตุอาหารที่มีโพลีเอธิลีนไกลคอล 6000 ความเข้มข้น 0 แล 5 เปอร์เซ็นต์ เป็นเวลา 0 3 6 วัน และหลังจากกลับมาได้รับน้ำและอุณหภูมิปกติเป็นเวลา 3 วัน ผลการทดลองแสดงให้เห็นว่าภาวะร้อนร่วมกับภาวะแล้งส่งผลทำให้ปริมาณน้ำสัมพัทธ์ การเติบโต ได้แก่ พื้นที่ใบ น้ำหนักสดและแห้งของต้นและราก ความสูงต้น และปริมาณรงควัตถุในการสังเคราะห์ด้วยแสงในถั่วเหลืองทั้งสองพันธุ์ลดลงต่ำ กว่าการได้รับภาวะร้อนหรือภาวะแล้งเพียงอย่างเดียว โดยภาวะแล้งร่วมกับภาวะร้อนที่อุณหภูมิ40 องศาเซลเซียสร่วมกับภาวะแล้งส่งผลทำให้ปริมาณน้ำสัมพัทธ์ การเติบโตและปริมาณรงควัตถุ ในการสังเคราะห์ด้วยแสงลดลงมากที่สุด และเมื่อเปรียบผลของภาวะร้อนกับภาวะแล้งในระหว่างถั่วเหลืองทั้งสองพันธุ์พบว่าถั่วเหลืองพันธุ์ มข.35 ที่ได้รับภาวะร้อนร่วมกับภาวะแล้งมีการลดลงของการเติบโตน้อยกว่าพันธุ์ สจ.5 ที่ได้รับภาวะเดียวกัน ในขณะที่ถั่วเหลืองพันธุ์ สจ.5 มีการลดลงของปริมาณรงควัตถุในการสังเคราะห์ด้วยแสงน้อยกว่าพันธุ์มข.35 ที่ได้รับภาวะเดียวกัน ส่วนการเพราะเมล็ดที่อุณภูมิสูงทำให้ถั่วเหลืองทั้งสองพันธุ์มีการงอกของเมล็ดที่เร็วกว่า และมีการเติบโตและปริมาณรงควัตถุในการสังเคราะห์ด้วยแสงดีกว่าการเพาะเมล็ดที่อุณหภูมิปกติ ส่วนการศึกษาการแสดงออกของยีน Hsp70 พบว่าถั่วเหลืองที่ได้รับภาวะร้อนที่ 40 องศาเซลเซียสมีการแสดงออกของยีน Hsp70 มากขึ้นในชั่วโมงที่ 2 และ 4 เมื่อเปรียบเทียบกับชุดควบคุม และเมื่อถั่วเหลืองได้รับภาวะร้อนที่อุณหภูมิ 40 องศาเซลเซียสร่วมกับภาวะแล้งมีผลทำให้การแสดงออกของยีน Hsp70 น้อยกว่าเมื่อได้รับภาวะร้อนที่อุณหภูมิ 40 องศาเซลเซียส จากผลการทดลองแสดงให้เห็นว่าภาวะร้อนร่วมกับภาวะแล้งส่งผลกระทบต่อการเติบโตของถั่วเหลืองมากกว่าการได้รับภาวะร้อนหรือภาวะแล้งเพียงอย่างเดียว โดยถั่วเหลืองพันธุ์ มข.35 มีความสามารถทน ต่อภาวะร้อนร่วมกับภาวะแล้งได้ดีกว่าพันธุ์ สจ.5