วิทยานิพนธ์ (สถ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2547

"มนุษย์" สิ่งมีชีวิตที่ความเฉลียวฉลาดมากที่สุดในโลก แต่ก็มีความต้องสิ่งต่างๆ ในการดำรงชีวิตเฉกเช่นเดียวกับสิ่งมีชีวิตชนิดอื่นๆ มนุษย์ได้พัฒนารูปแบบการอยู่อาศัยให้เหมาะสมกับลักษณะความเป็นอยู่ และสภาวะแวดล้อมต่างๆ ที่มนุษย์จะต้องเผชิญในการเอาชีวิตรอด แต่พัฒนาการของเทคโนโลยีอันทันสมัยกลับทำให้ความสามารถในการปรับตัวตามการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมลดลง เมื่อเกิดเหตุที่ทำให้สูญเสียปัจจัยในการดำรงชีวิต มนุษย์จึงไม่สามารถปรับตัวให้ตอบสนองกับเหตุการณ์เหล่านั้นได้อย่างทันท่วงที การไม่สามารถแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น ทำให้ต้องได้รับการช่วยเหลือจากหน่วยงานต่างๆ ทั้งทางภาครัฐ และเอกชน ซึ่งได้เตรียมความพร้อมสำหรับการแก้ไขปัญหาของผู้ประสบภัยให้กลับเข้าสู่สภาวะปกติโดยเร็วที่สุด ที่อยู่อาศัยเป็นปัจจัยหนึ่งที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต และประกอบกิจกรรมในระหว่างการช่วยเหลือ ในหลายๆ ประเทศได้มีการออกแบบอาคารชั่วคราวเพื่อใช้ในกรณีดังกล่าวไว้หลายรูปแบบ สำหรับในประเทศไทยเริ่มมีการออกแบบอาคารลักษณะดังกล่าวอย่างเป็นทางการขึ้นเป็นครั้งแรก ในโครงการอาคารพักอาศัยชั่วคราว ต.น้ำก้อ จ.เพชรบูรณ์ อาคารพักอาศัยชั่วคราวเป็นอาคารสำเร็จรูปที่พัฒนาขึ้นในระบบอุตสาหกรรมการก่อสร้าง ด้วยวัตถุดิบที่ผลิตได้อย่างสำเร็จรูป มีมาตรฐาน และในปริมาณมาก รูปแบบของอาคารมีการพัฒนาตามวัสดุสมัยใหม่ที่เปลี่ยนแปลงไป จากผ้าสู่ไม้ จากไม้สู่เหล็ก จากเหล็กสู่วัสดุสังเคราะห์ โดยมีกระบวนการติดตั้งที่สะดวก รวดเร็ว สามารถขนส่งไปในพื้นที่ต่างๆ ได้โดยสะดวก โดยเฉพาะเมื่อมีการผนวกแนวคิดของการออกแบบอาคารสำเร็จรูป เข้ากับทฤษฎีการออกแบบอาคาร ทำให้เกิดรูปแบบของอาคารที่มีประโยชน์ใช้สอยที่หลากหลายขึ้น ในการออกแบบก่อสร้างอาคารพักอาศัยชั่วคราวแบบสำเร็จรูป ผู้ออกแบบจะต้องคำนึงถึงเทคนิค และรายละเอียดปลีกย่อยต่างๆ ทั้งในกระบวนการออกแบบ การผลิตชิ้นส่วน และการดำเนินการติดตั้ง โดยเฉพาะรายละเอียดการติดตั้ง ที่จะส่งผลต่อการเลือกวิธีการออกแบบ และผลิตชิ้นส่วนเป็นอย่างมาก เช่น อาคารตัวอย่างในการวิจัยนี้ใช้ระบบประสานทางพิกัดในการออกแบบโครงสร้างเหล็ก โดยเลือกใช้ระบบ Knock down ในการติดตั้ง ทำให้จุดเชื่อมต่อ และลักษณะรอยต่อของชิ้นส่วนเป็นสิ่งที่สำคัญมาก ต้องมีการคำนวณแบบรอยต่อถึงในระดับมิลลิเมตรเพื่อให้การติดตั้งทำได้ง่าย และสามารถปรับปรุง เพิ่มเติมการใช้สอยได้อย่างหลากหลาย ภายใต้ระบบพิกัดมูลฐานขนาด 0.60x0.60 ม. ...ที่เป็นสัดส่วนร่วมจากเลขคู่ 0.20 ม. กับเลขคี่ 0.30 ม. จากการศึกษาข้อมูลที่สรุปได้ และการทดสอบในอาคารตัวอย่าง แสดงให้เห็นถึงแนวความคิดที่เป็นรูปธรรมในด้านเทคนิคการออกแบบอาคารพักอาศัยชั่วคราวที่มีรูปแบบเหมาะสมกับสภาวะของประเทศไทย และตอบสนองต่อการใช้สอยขั้นพื้นฐาน ซึ่งเป็นปัจจัยเบื้องต้นที่ผู้ออกแบบทุกคนควรจะต้องคำนึงถึงในการออกแบบอาคารพักอาศัยชั่วคราวให้มีความเหมาะสมกับประเทศไทย