การสร้างผลผลิตของถั่วเหลืองถูกกำหนดโดยพันธุกรรม และสภาพแวดล้อม จึงทำการศึกษาอิทธิพลของพันธุ์และวันปลูกต่อจำนวนเซลล์ในใบเลี้ยง (Cotyledon cell number: CCN)อัตราการสะสมน้ำหนักแห้ง (Seed growth rate: SGR) และระยะเวลาการสะสมน้ำหนักแห้ง(Seed filling period: SFP) ของเมล็ดถั่วเหลือง วางแผนการทดลองแบบ split plot inRCBD จำนวน 4 ซ้ำ main plot คือ วันปลูก 3 วันปลูก sub plot คือ พันธุ์ถั่วเหลือง4 พันธุ์ ได้แก่ สท.1, ชม.60, สจ.4 และ สจ.5 ทำการทดลอง 2 ฤดู คือ ปลายฤดูฝนปลูกวันที่ 4, 14 และ 24 ส.ค. 2544 และฤดูแล้ง ปลูกวันที่ 14, 24 ธ.ค. 2544 และ11 ม.ค. 2545 เก็บตัวอย่างพืชเพื่อศึกษาการเจริญและพัฒนาของเมล็ดหลังจากฝักเริ่มติดเมล็ด(R5) พบว่าผลผลิตของถั่วเหลืองลดลงตามลำดับวันปลูกทั้งในปลายฤดูฝน (260.31, 257.00และ 182.14 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลำดับ) และฤดูแล้ง (172.25, 113.57 และ 93.05 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลำดับ) วันปลูกที่ต่างกันมีแนวโน้มทำให้ CCN เฉลี่ยจาก 2 ฤดูปลูกเพิ่มขึ้นเท่ากับ 2.03, 2.29 และ 3.06 X 10('4) เซลล์ต่อตารางมิลลิเมตร (พื้นที่ภายใต้กล้องจุลทรรศน์) ตามลำดับ และ SGR เพิ่มขึ้นในปลายฤดูฝน (4.36, 5.61 และ 4.70 มิลลิกรัมต่อเมล็ดต่อวัน ตามลำดับวันปลูก) แต่ลดลงในฤดูแล้ง (3.65, 3.15 และ 2.90 มิลลิกรัมต่อเมล็ดต่อวัน) CCN เฉลี่ยจากสองฤดูปลูกของพันธุ์ สท.1, ชม.60, สจ.4 และ สจ.5เท่ากับ 2.24, 2.34, 2.64 และ 2.63 X 10('4) เซลล์ต่อตารางมิลลิเมตร (พื้นที่ภายใต้กล้องจุลทรรศน์) ตามลำดับ และพันธุ์ที่มี SGR สูงสุด คือพันธุ์ ชม.60 ไม่พบความแตกต่างทางสถิติใน SFP ของวันปลูกและพันธุ์ที่ต่างกัน ผลผลิตมีความสัมพันธ์ทางบวกกับ CCN(r = 0.218('*)) และ SGR (r = 0.58('**)) ส่วนความสัมพันธ์ระหว่าง CCN กับ SGRเป็นไปในทางบวก (r = 0.379('**)) แต่ CCN กับ SFP และ SGR กับ SFP เป็นไปในทางลบ(r = -0.296('**)) และ -0.857('**) ตามลำดับ) CCN, SGR และ SFP มีอิทธิพลต่อน้ำหนัก 100 เมล็ด มากกว่าผลผลิต (R('2) = 58.25 และ 38.54% ตามลำดับ)ปัจจัยที่มีอิทธิพลมากต่อผลผลิต คือ SGR และ SFP