ปัจจุบันสถานการณ์โรคเอดส์ในกลุ่มผู้หญิงกำลังเป็นปัญหาที่สำคัญและส่งผลกระทบ อย่างมาก โดยเฉพาะในกลุ่มแรงงานหญิงซึ่งเป็นประชากรกลุ่มใหญ่กลุ่มหนึ่งในสังคม ซึ่ง การทำความเข้าใจสภาพแวดล้อมทางสังคมและวัฒนธรรมเกี่ยวกับพฤติกรรมทางเพศของสังคมจะ เป็นประเด็นสำคัญที่นำไปสู่ความเข้าใจต่อสถานภาพความเสี่ยงของผู้หญิง ดังนั้น ผู้วิจัย จึงมีความสนใจศึกษาพฤติกรรมที่เสี่ยงต่อโรคเอดส์ของแรงงานหญิงในบริบททางสังคมและ วัฒนธรรม เพื่ออธิบายความสัมพันธ์ระหว่างแบบแผนและกระบวนการทางสังคมและวัฒนธรรมเกี่ยว กับเรื่องเพศ และเพศสัมพันธ์ที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อเอดส์ของกลุ่มแรงงานหญิง และเนื่อง จากเป็นการศึกษาพฤติกรรมทางสังคมวัฒนธรรม การศึกษาครั้งนี้จึงใช้วิธีการศึกษาเชิง คุณภาพด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกตามโครงสร้างที่กำหนด มีการบันทึกการสัมภาษณ์ แล้วนำไป วิเคราะห์เนื้อหาและเลือกรายที่น่าสนใจนำเสนอเป็นกรณีศึกษา สำหรับการเลือกพื้นที่ศึกษา ใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง โดยเลือกศึกษาพื้นที่นิคมอุตสาหกรรมนวนคร กลุ่มตัวอย่างใน การศึกษาเป็นแรงงานหญิงที่มีอายุมากกว่า 15 ปีขึ้นไป แบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่ม แต่งงาน และกลุ่มยังไม่แต่งงาน ผลการศึกษาโดยสรุปมีดังนี้ กลุ่มตัวอย่างในการศึกษาครั้งนี้มีจำนวน 33 ราย โดย เป็นแรงงานหญิงที่แต่งงานแล้ว 17 ราย และ แรงงานหญิงที่ยังไม่แต่งงาน 16 ราย จากการ ศึกษาแบบแผนทางสังคมเรื่องเพศและเพศสัมพันธ์ อันได้แก่ ค่านิยม ความเชื่อ และวิถี ปฏิบัติเกี่ยวกับเรื่องเพศ พบว่า แรงงานหญิงยังคงยึดถือความเชื่อและค่านิยมทางเพศเดิม ที่มีลักษณะเป็น มาตรฐานเชิงซ้อน ซึ่งเป็นบรรทัดฐานที่เข้มงวดสำหรับผู้หญิงในการ แสดงพฤติกรรมทางเพศ แต่เป็นเรื่องปกติธรรมดาสำหรับผู้ชายในการแสดงพฤติกรรมทางเพศ อย่างไรก็ตาม กระแสความคิดค่านิยมตามวัฒนธรรมตะวันตกที่เน้นความเสมอภาคทางเพศระหว่าง ชายหญิงก็เริ่มกลายเป็นบรรทัดฐานใหม่ในกลุ่มแรงงานหญิงด้วย ดังนั้น ในวิถีปฏิบัติ เกี่ยวกับเรื่องเพศ จึงพบว่า แรงงานหญิงมีการแสดงออกของพฤติกรรมทางเพศค่อนข้างเปิดเผย ผู้หญิงผู้ชายหลายคู่ที่ชอบพอกันก็จะแสดงออกว่าเป็นแฟนกันด้วยการเดินจับมือกัน บางราย ก็จะมีการโอบไหล่กันบ้าง เป็นต้น การคบหากันระหว่างหญิงชายบางคู่ค่อนข้างง่ายและ ฉาบฉวย ซึ่งการมีเพศสัมพันธ์แบบฉาบฉวยนี้จะเป็นลักษณะการพาไปร้านอาหาร ดื่มเหล้า เที่ยวเธค และหากพอใจก็จะมีเพศสัมพันธ์กัน นอกจากนี้ ในกลุ่มแรงงานหญิงยังมีพฤติกรรม การมีเพศสัมพันธ์ก่อนแต่งงาน การทดลองอยู่กินกันก่อนแต่งงานรวมทั้งการมีเพศสัมพันธ์ นอกสมรส สำหรับการมีเพศสัมพันธ์นอกสมรสของผู้หญิงนั้น ไม่ใช่เพียงเพราะค่านิยมตาม วัฒนธรรมตะวันตกที่เปิดโอกาสให้ผู้หญิงผู้ชายมีความเท่าเทียมกันทางเพศเท่านั้น หาก แต่การตัดสินใจแสดงพฤติกรรมนั้นมีพื้นฐานมาจากความสัมพันธ์ภายในครอบครัวที่ไม่มั่นคง รวมทั้งสถานภาพทางเพศและบทบาทในครอบครัวของผู้หญิงที่ด้อย ซึ่งเป็นปัจจัยผลักดันให้ แรงงานหญิงบางคนเลือกที่จะแก้ปัญหาด้วยการแสดงพฤติกรรมทางเพศเช่นเดียวกับผู้ชาย ตาม กระแสค่านิยมตะวันตก ด้านกระบวนการทางสังคมในการขัดเกลาและการควบคุมทางสังคมในเรื่องเพศนั้น แม้ว่าครอบครัวจะมีส่วนในการขัดเกลาให้แรงงานหญิงมีความเชื่อและค่านิยมภายใต้กรอบ วัฒนธรรมของสังคมไทย แต่ในแง่ของการควบคุมทางสังคมที่จะกำหนดพฤติกรรมแล้ว ครอบครัว กลับมีอิทธิพลต่อการแสดงบทบาทในการควบคุมทางสังคมน้อยมาก เนื่องจากอยู่ห่างไกล และ เมื่อแรงงานหญิงเข้ามาอยู่ในโรงงานอุตสาหกรรม ก็ได้เรียนรู้และซึมซับค่านิยมใหม่ของ ชุมชนโรงงานซึ่งมีลักษณะค่านิยมตามวัฒนธรรมตะวันตก โดยกระบวนการทางสังคมที่มีอิทธิพล ต่อแรงงานหญิงขณะที่อยู่ในโรงงานได้แก่ กลุ่มเพื่อนในโรงงาน และสิ่งแวดล้อมในนิคม อุตสาหกรรมสำหรับกลุ่มเพื่อนในชุมชนโรงงานจะมีอิทธิพลต่อแรงงานหญิงในแง่ของการแสดง พฤติกรรมตามที่กลุ่มแรงงานหญิงส่วนใหญ่ปฏิบัติ และมีผลต่อทัศนะการยอมรับพฤติกรรมบางอย่าง ที่แม้ว่าจะขัดกับความเชื่อและค่านิยมที่ได้รับการอบรมสั่งสอนจากครอบครัว เช่น การมี เพศสัมพันธ์ก่อนแต่งงานโดยการทดลองอยู่กินกันก่อนแต่งงาน เป็นต้น ความสัมพันธ์ของกลุ่ม แรงงานหญิงในชุมชนโรงงานมีลักษณะหลวม ๆ และไม่ยุ่งเกี่ยวเรื่องส่วนตัวซึ่งกันและกัน รวมทั้งปฏิกิริยาของกลุ่มแรงงานหญิงในชุมชนโรงงานที่มีต่อแรงงานหญิงที่แสดงพฤติกรรม นอกกรอบบรรทัดฐานของสังคมเป็นเพียงแค่การซุบซิบนินทาลับหลัง หรือการพูดคุยในเชิง กระทบกระเทียบเท่านั้น ยังไม่ถึงกับประนามหรือเลิกคบหาสมาคมด้วย และปฏิกิริยาดังกล่าว ไม่มีผลกระทบต่อครอบครัวของแรงงานหญิง ทำให้การควบคุมทางสังคมของกลุ่มเพื่อนในชุมชน โรงงานมีอิทธิพลน้อยมาก ส่วนสภาพแวดล้อมในนิคมอุตสาหกรรม ได้แก่ ที่พักอาศัยซึ่งมี ลักษณะเป็นห้อง ๆ และเป็นหอพักรวมชายหญิง ไม่มีบิดามารดาคอยดูแลเอาใจใส่ ทำให้ชายหญิง มีโอกาสคบหาและใกล้ชิดกันง่ายกว่าเดิม อย่างไรก็ตาม ในกลุ่มแรงงานหญิงที่พักอยู่กับ ครอบครัวก็มีโอกาสที่จะคบหาและมีเพศสัมพันธ์โดยที่ครอบครัวยังไม่รับรู้ เนื่องจากสภาพ การทำงานที่เป็นกะ เข้าออกไม่เป็นเวลา รวมทั้งสิ่งแวดล้อมภายในนิคมอุตสาหกรรมก็เอื้อ ต่อการมีเพศสัมพันธ์ โดยเฉพาะสถานเริงรมย์ต่าง ๆ เช่น ร้านอาหารกลางคืน เธค ผับ เป็นต้น สำหรับข้อเสนอแนะจกาผลการศึกษาที่ได้ คือ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มเป้าหมาย แรงงาน ทั้งหน่วยงานในภาครัฐ เช่น กระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงศึกษาธิการ สหภาพแรงงาน และองค์กรเอกชนสาธารณประโยชน์ เป็นต้น ควรจะได้ มีนโยบายอย่างชัดเจนต่อการให้ความสำคัญปัญหาอนามัยเจริญพันธุ์ในกลุ่มแรงงานควบคู่ ไปกับการมองปัญหาแรงงานอื่น ๆ และร่วมมือกันในการดำเนินงานป้องกันปัญหาทางเพศในกลุ่ม แรงงาน โดยจัดให้มีบริการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยเจริญพันธุ์ในนิคมอุตสาหกรรม การผสม ผสานงานบริการสุขภาพต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับเรื่องเพศ ภายใต้บริการอนมัยเจริญพันธุ์ เพื่อให้ผู้หญิงสามารถเข้าถึงบริการต่าง ๆ ได้อย่างครบถ้วน โดยไม่ถูกตราประทับ รวมทั้ง การจัดกิจกรรมกลุ่ม หรือกิจกรรมการเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วมในกลุ่มแรงงานหญิง เพื่อให้ กลุ่มแรงงานหญิงมีกิจกรรมที่จะผ่อนคลายจากความเครียดในการทำงาน สร้างความสัมพันธ์ ระหว่างแรงงานหญิงด้วยกัน และมีการพัฒนาศักยภาพของตัวเอง แทนที่จะใช้เวลาว่างไปกับ การดื่มแอลกอฮอล์และการเที่ยวกลางคืน ซึ่งเป็นพฤติกรรมที่เสี่ยงและอาจนำไปสู่การมี เพศสัมพันธ์ รวมทั้งความเสี่ยงต่อการติดเชื้อเอดส์ นอกจากนี้ ในการส่งเสริมศักยภาพของ ผู้หญิงให้สามารถต่อรองเพื่อลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อเอดส์ของผู้หญิงนั้นจะไม่เกิด เป็นจริงได้ หากมิได้พิจารณาถึงการส่งเสริมบทบาทและความรับผิดชอบของผู้ชาย เพราะ เรื่องเพศเป็นปฏิสัมพันธ์ระหว่างชายหญิง ซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ขึ้นอยู่กับ ปัจจัยต่าง ๆ ที่ก่อให้เกิดปฏิสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน