อุตสาหกรรมยางยานยนต์ ซึ่งครอบคลุมยางรถยนต์นั่ง ยางรถบรรทุก และยางรถจักรยานยนต์ เป็นอุตสาหกรรมหนึ่งที่มีความสำคัญต่อประเทศ อุตสาหกรรมยางยานยนต์เป็นอุตสาหกรรมที่มีการใช้ วัตถุดิบภายในประเทศ (Domestic Content) ในสัดส่วนที่สูง และเป็นอุตสาหกรรมที่นำเอายาง ธรรมชาติ มาแปรรูปเพื่อเพิ่มมูลค่าเพิ่ม (Value Added) ที่สำคัญที่สุดในภาคอุตสาหกรรม พัฒนาการของอุตสาหกรรมยางยานยนต์ของไทยได้เริ่มตั้งแต่การผลิตเพื่อทดแทนการนำเข้า จนปัจจุบันสามารถส่งออกเพื่อหารายได้เงินตราต่างประเทศเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในยางรถบรรทุก และยางรถจักรยานยนต์ ถึงแม้ว่าอุตสาหกรรมยางยานยนต์ได้พัฒนาการผลิตและมีความต้องการในการส่งออกเพิ่มขึ้น ก็ตาม แต่มาตรการต่างๆ ของรัฐที่มีต่ออุตสาหกรรมทั้งต่อวัตถุดิบ (Input) และผลผลิต (Output) ยังมีลักษณะกระตุ้นให้เกิดการผลิตเพื่อทดแทนการนำเข้าจากต่างประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง มาตรการทางด้านภาษีนำเข้า โครงสร้างภาษีนำเข้าในอุตสาหกรรมยางยานยนต์ยังคงมีลักษณะที่ ไม่แตกต่างจากอดีตที่กำหนดอัตราภาษีนำเข้าที่ให้แก่ผลผลิต (Output) สูงกว่าอัตราภาษีนำเข้าที่ให้ แก่วัตถุดิบ (Input) โครงสร้างภาษีนำเข้าดังกล่าวเพิ่มแรงจูงใจให้ผู้ผลิตนำทรัพยากรต่างๆ มา ผลิตยางยานยนต์เพื่อจำหน่ายภายในประเทศ และก่อให้เกิดการบิดเบือนการจัดสรรทรัพยากร อย่างไรก็ตามแรงจูงใจจากโครงสร้างภาษีนำเข้าก่อให้เกิดการแข่งขันยางยานยนต์ภายใน ประเทศเพิ่มขึ้น ระดับราคายางยานยนต์ปรับลดลงและประสิทธิภาพในการคุ้มครองของภาษีนำเข้า ที่มีต่อยางยานยนต์ภายในประเทศลดต่ำลง การแข่งขันภายในประเทศที่มากทำให้แรงจูงใจที่จะผลิต เพื่อจำหน่ายภายในประเทศลดลง และหันไปส่งออกเพิ่มมากขึ้น แต่การแข่งขันของยางยานยนต์ แต่ละประเภทแตกต่างกัน ยางรถบรรทุกเป็นยางที่มีการแข่งขันภายในประเทศที่รุนแรง รองลงมา ได้แก่ ยางรถจักรยานยนต์ และยางรถยนต์นั่ง ดังนั้นบทบาทการส่งออกของยางรถบรรทุกจึงมี มากที่สุด รองลงมาได้แก่ยางรถจักรยานยนต์ ในขณะที่ยางรถยนต์นั่งยังคงเน้นการผลิตเพื่อจำหน่าย ภายในประเทศ ถึงแม้การแข่งขันภายในประเทศทำให้ยางยานยนต์ส่งออกไปต่างประเทศก็ตาม แต่ วัตถุดิบภายในประเทศบางส่วนจำเป็นต้องเผชิญภาษีนำเข้า ซึ่งมีส่วนทำให้ต้นทุนการผลิตเพิ่มขึ้น และบั่นทอนความสามารถในการแข่งขัน นอกจากนั้นโครงสร้างภาษีนำเข้าดังกล่าวยังไม่สอดคล้องกับพันธะการเปิดเสรี ภายใต้ กรอบข้อตกลงเขตการค้าเสรีอาเซียนที่มีต่ออุตสาหกรรมยางยานยนต์ ประเทศสมาชิก ASEAN รวมทั้งประเทศไทยจำเป็นต้องปรับลดภาษีนำเข้าของยานยนต์เหลือร้อยละ 5 แก่ประเทศสมาชิก ASEAN อื่นๆ ในปี พ.ศ.2543 ในขณะที่วัตถุดิบต่างๆ ไม่ได้รวมอยู่ภายใต้กรอบข้อตกลงการลด ภาษี ประกอบกับอัตราภาษีนำเข้าวัตถุดิบของไทยสูงเมื่อเทียบกับประเทศ ASEAN อื่นๆ ทำให้ อุตสาหกรรมยางยานยนต์ภายในประเทศของไทยจะประสบปัญหาในการแข่งขัน ในส่วนของยางธรรมชาติ ซึ่งเป็นวัตถุดิบที่สำคัญในการผลิตยางยานยนต์ มาตรการของรัฐ ที่มีผลกระทบโดยตรงต่อยางธรรมชาติ คือ การจัดเก็บเงินสงเคราะห์ผู้ปลูกยางจากยางธรรมชาติ ที่ส่งออกหรือ Cess ถึงแม้ Cess มีส่วนทำให้ระดับราคายางธรรมชาติภายในประเทศลดต่ำลง และเพิ่มความสามารถในการผลิตและส่งออก แต่ผลดังกล่าวมีไม่มากนัก ดังนั้นเพื่อลดการบิดเบือนการจัดสรรทรัพยากร เอื้ออำนวยต่อการเพิ่มขีดความสามารถ ในการแข่งขัน และช่วยเพิ่มปริมาณการใช้ยางธรรมชาติภายในประเทศ รัฐควรดำเนินการปรับ โครงสร้างภาษีนำเข้าของอุตสาหกรรมยางยานยนต์ทั้งระบบให้มีความเป็นกลาง อัตราภาษีนำเข้า ที่จัดเก็บสำหรับยางยานยนต์และวัตถุดิบมีอัตราใกล้เคียงกัน โดยในส่วนของยางยานยนต์ สามารถทยอยปรับลงได้ทันที เนื่องจากอัตราภาษีนำเข้าปัจจุบันไม่มีประสิทธิผลเต็มที่ อันเป็นผล จากการแข่งขันภายในประเทศ ในขณะเดียวกันต้องดำเนินการปรับลดภาษีนำเข้าวัตถุดิบไปพร้อมๆ กัน เพื่อไม่ให้บั่นทอนความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรม ในส่วน Cess รัฐบาลอาจ พิจารณายกเลิกได้ ซึ่งจะไม่กระทบความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมยางยานยนต์ภายใน ประเทศ แต่จะช่วยให้การจัดสรรทรัพยากรโดยรวมทั้งภาคเกษตรและอุตสาหกรรมดีขึ้น และ หลีกเลี่ยงปัญหาการกีดกันทางการค้าที่มีต่อผลิตภัณฑ์ยางที่อาจเกิดขึ้น นอกจากนั้นรัฐควรให้ความ สำคัญในการอำนวยความสะดวกและให้ความช่วยเหลือทางด้านเทคโนโลยีการผลิต เพื่อพัฒนา ผลิตภัณฑ์ให้มีคุณภาพสูง และสามารถส่งออกได้เพิ่มมากขึ้นโดยเฉพาะกลุ่มผู้ประกอบการภายใน ประเทศที่ไม่ได้ร่วมทุนกับต่างประเทศ