วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีจุดมุ่งหมายที่จะอธิบายลักษณะความรู้ในตำราพระราชพิธี สมัยรัชกาลที่ 4-5 (พ.ศ.2394-2453) โดยมีกรอบการอธิบายถึงพัฒนาการของจารีตการเขียน ตำราพระราชพิธีตั้งแต่ก่อนสมัยรัชกาลที่ 4 จนถึงสมัยรัชกาลที่ 4-5 บริบทของการสร้าง ตำราพระราชพิธี ลักษณะความรู้ในตำราพระราชพิธี และความสำคัญของตำราพระราชพิธี สมัยรัชกาลที่ 4-5 จากการศึกษาพบว่า ตำราพระราชพิธีสมัยรัชกาลที่ 4-5 เป็นตำราความรู้ที่สร้างขึ้น ด้วยจารีตการพิมพ์แบบตะวันตก เพื่อเผยแพร่ความรู้เรื่องพระราชพิธีในวงกว้าง ขณะที่ตำรา พระราชพิธีในช่วงก่อนหน้าเป็นตำราที่สร้างด้วยจารีตการเขียน/คัดลอก โดยเก็บรักษาไว้ ในที่ๆ คนทั่วไปเข้าถึงได้ยาก ทำให้ตำราพระราชพิธีก่อนสมัยรัชกาลที่ 4 เผยแพร่ในวงจำกัด ทั้งนี้เนื่องจากตำราพระราชพิธีสมัยรัชกาลที่ 4-5 ถูกสร้างขึ้นเพื่อตอบสนองต่อความสนใจ เรื่องไทยของชาวตะวันตก และความสนใจของชนชั้นปกครองไทยสมัยนั้น อันเป็นผลจากการ เข้ามาในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ของชาติตะวันตกและความสำนึกทางประวัติศาสตร์ ของชนชั้นปกครองไทยที่ต้องการรู้เรื่องราวของตน ในส่วนของความรู้ในตำราพระราชพิธี ลักษณะความรู้ในตำราพระราชพิธีสมัยรัชกาลที่ 4-5 ได้เปลี่ยนแปลงจากลักษณะความรู้ในตำราพระราชพิธีก่อนหน้า ที่มุ่งอธิบายรายละเอียดขั้นตอนการประกอบพระราชพิธี ที่สัมพันธ์อยู่กับจักรวาลทัศน์แบบไตรภูมิที่เป็นความคิดหลักของสังคม กล่าวคือความรู้เรื่องพระราชพิธีเป็นความรู้เรื่องแบบแผนการปฏิบัติตนของกษัตริย์ให้สัมพันธ์กับความคิดไตรภูมิ ทั้งนี้เนื่องจากตำราพระราชพิธีอยู่ในฐานะตำรารัฐประศาสนศาสตร์ของชนชั้นปกครอง ไปเป็นการอธิบายถึงเหตุผลที่มาของพระราชพิธีในลักษณะการอธิบายอย่างมีเหตุผลตามความเปลี่ยนแปลงด้านภูมิปัญญาของชนชั้นปกครองสมัยรัชกาลที่ 4-5 ที่สนใจศึกษาความรู้วิทยาการแบบตะวันตก ทำให้มีการเปลี่ยนแปลงการประกอบพระราชพิธีของรัฐซึ่งมีร่องรอยของวัฒนธรรมตะวันตก ควบคู่ไปกับการเปลี่ยนแปลงพระราชพิธีให้มีความเหมาะสมกับบริบททางการเมือง เศรษฐกิจ สังคม ของรัฐ/กษัตริย์