การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนวิชาวิทยาศาสตร์ของนักเรียนที่เรียนด้วยวิธีเรียนแบบ แผนผังมโนมติและเรียนตามปกติ (2) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทาง การเรียนวิชาวิทยาศาสตร์ก่อนและหลังการทดลองของนักเรียนด้วย วิธีเรียนแบบแผนผังมโนมติ (3) เปรียบเทียบความคิดสร้างสรรค์ ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนที่เรียนด้วยวิธีเรียนแบบแผนผังมโนมติ และเรียนตามปกติ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา ปีที่ 2 โรงเรียนประเทียบวิทยาทาน จังหวัดสระบุรี จำนวน 90 คน เครื่องมือที่ใช้ได้แก่ แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชา วิทยาศาสตร์ และแบบทดสอบวัดความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ การทดสอบค่าที (t-test) ผลการวิจัยพบว่า (1) นักเรียนที่เรียนด้วยวิธีเรียนแบบ แผนผังมโนมติและเรียนตามปกติ มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชา วิทยาศาสตร์แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (2) นักเรียนที่เรียนด้วยวิธีเรียนแบบแผนผังมโนมติ มีผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนวิชาวิทยาศาสตร์หลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (3) นักเรียนที่เรียนด้วย วิธีเรียนแบบแผนผังมโนมติและเรียนตามปกติมีความคิดสร้างสรรค์ แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยกลุ่มทดลอง มีความคิดสร้างสรรค์สูงกว่า