การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์สำคัญ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาบทบาทของผู้บริหารโรงเรียนในการนิเทศภายใน ด้านวิชาการ 2) เพื่อศึกษาขวัญของครู 3) เพื่อศึกษาความ สัมพันธ์ระหว่างบทบาทของผู้บริหารโรงเรียนในการนิเทศภายใน ด้านวิชาการกับขวัญของครูกลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาเป็นครูผู้ สอนสังกัดสำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดสิงห์บุรี จำนวน 317 คน การเลือกกลุ่มตัวอย่างใช้วิธีการสุ่มแบบหลายขั้น ตอน (Multistage Sampling) เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถาม มาตราส่วนประมาณค่า การวิเคราะห์ข้อมูลใช้โปรแกรมสำเร็จรูป SPSS/PC(+) คำนวณหาค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วน เบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียรสัน (Pearsons product-moment correlation coefficient) ทดสอบความแปรปรวนสองทาง (Two-way-ANOVA) วิเคราะห์ค่า เฉลี่ยรายคู่ ด้วยวิธีของเชฟเฟ (Scheffes method) ผลการวิจัยพบว่า บทบาทของผู้บริหารในการนิเทศภายใน ด้านวิชาการโดยรวมและในแต่ละงานอยู่ในระดับมาก ผู้บริหาร โรงเรียนขนาดเล็กมีบทบาทในการนิเทศภายในด้านวิชาการมากกว่า ผู้บริหารโรงเรียนขนาดใหญ่ บทบาทของผู้บริหารในการนิเทศภาย ในด้านวิชาการกับขวัญของครูมีความสัมพันธ์กันที่ระดับนัย สำคัญทางสถิติ .01 ขวัญของครูในโรงเรียนประถมศึกษาโดยรวม และรายด้านอยู่ในระดับสูง ครูเพศชายมีระดับขวัญสูงกว่าครู เพศหญิง ครูในโรงเรียนขนาดเล็กและขนาดกลางมีระดับขวัญสูง กว่าครูในโรงเรียนขนาดใหญ่