วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาการพัฒนารูปแบบและ เนื้อหาทางสถาปัตยกรรมบนรอยต่อแห่งวัฒนธรรม และจากการที่เลือกพื้นที่ศึกษา เกาะสมุยนั้น เนื่องจากเกาะสมุยเป็นพื้นที่ศึกษาที่สามารถมองเห็นได้ เป็นรูปธรรมได้ กล่าวคือ ความเจริญและความต้องการที่เปลี่ยนไปของผู้คนทั้ง ชาวเกาะสมุยเองและคนนอกพื้นที่เป็นแรงขับเคลื่อนที่สำคัญในการสร้างแนวทางที่ จะพัฒนาเกาะสมุยว่าจะเป็นไปในรูปแบบใด หลายคนลืมไปว่าชาวเกาะสมุยมีวัฒนธรรม การดำรงชีวิตที่ค่อนข้างแข็งแรง ซึ่งน่าจะเป็นพื้นฐานที่ดีในการพัฒนา ไม่ว่าจะเป็นการพัฒนาคุณภาพความเป็นอยู่ วิถีชีวิตที่ต้องปรับเปลี่ยนไปใน รูปแบบใหม่ ผู้ศึกษาใช้สถาปัตยกรรมเป็นเครื่องมือในการศึกษาและทดลอง โดย เฉพาะเรือนพื้นบ้านสมุย เราต้องการที่จะให้เรือนสมุยมีความยั่งยืน ไม่ใช่ใน แง่ของการอนุรักษ์เพียงอย่างเดียว แต่ต้องคำนึงถึงปัจจัยอื่น ๆ ด้วย เช่น วิถีชีวิตที่เปลี่ยนไปของชาวเกาะสมุยทำให้สถาปัตยกรรมต้องมีความยืดหยุ่น ปรับเปลี่ยนไปได้เช่นกัน เช่น เรือนแถวไม้บริเวณย่านตำบลแม่น้ำ สามารถปรับ เปลี่ยนจากเรือนค้าขายเป็นเรือนรับรองนักท่องเที่ยว หรือเป็นร้านค้าที่มี ความน่าสนใจ เช่น ร้านขายงานศิลปต่าง ๆ ทำให้เรือนสามารถอยู่ได้ ถ้าลอง นึกว่าเราเป็นนักท่องเที่ยวชาวต่างประเทศ การมาท่องเที่ยวในสถานที่ต่าง วัฒนธรรมนั้น การที่จะได้ใกล้ชิดและเรียนรู้กับวัฒนธรรมของแต่ละที่ ๆ ไป เที่ยวนั้น ถือว่าเป็นกำไรชีวิตและประสบการณ์ที่ดีอย่างหนึ่ง จากการศึกษาซึ่งเน้นความสำคัญของเรือนพักอาศัย และเรือนค้าขายใน ย่านพื้นที่ที่มีลักษณะเด่นของการดำรงชีวิต ได้พบว่า เรือนพักอาศัยมีความแปร เปลี่ยนในรูปแบบ และรูปทรงน้อย สิ่งที่เปลี่ยนคือวัสดุก่อสร้างซึ่งเปลี่ยนไป ตามสภาพเศรษฐกิจของเจ้าของเรือน ส่วนอาคารพาณิชย์พักอาศัยมีลักษณะเฉพาะ ต่างไปจากเรือนในภาคใต้แหล่งอื่น ๆ โดยมีลักษณะของการพักอาศัยแบบบ้านเดี่ยว นำมาต่อเนื่องกันมากกว่าเป็นเรือนแถวแนวโน้มในอนาคตของเรือนแถว รูปแบบ ด้านหน้ายังคงเดิม จุดเปลี่ยนแปลงอาจเกิดได้ในพื้นที่ใช้สอยระหว่าง ส่วนค้าขายกับส่วนพักอาศัย