วิทยานิพนธ์นี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาวิเคราะห์บทบาทและอิทธิพลของพราหมณ์ที่มีต่อ วรรณคดีไทย โดยมีสมมติฐานดังนี้ 1. อิทธิพลของพราหมณ์ต่อวรรณคดีไทย ปรากฎในการเสนอบทบาทของตัวละครมากกว่า การเสนอแนวคิดทางศาสนา 2. ตัวละครที่เป็นพราหมณ์ในวรรณคดีไทย มีบทบาทและสถานภาพที่เหมือน และต่างจาก บทบาทและสถานภาพของพราหมณ์ในสังคมอินเดียโบราณ ส่วนที่เหมือนนั้นเป็นเพราะคนไทยยอมรับ นับถือศาสนาพราหมณ์ควบคู่ไปกับพุทธศาสนา พราหมณ์มีส่วนในการสร้างสรรค์วรรณคดีไทยและ สร้างเสริมบารมีให้แก่ผู้ปกครองของไทย ส่วนที่ต่างนั้นเกิดจากอิทธิพลของวรรณคดีประเภทนิทาน ของอินเดียที่ไทยรับเข้ามา และกวีไทยสร้างตัวละครที่เป็นพราหมณ์ขึ้นเพื่อผลทางความบันเทิง เป็นสำคัญ เนื้อหาของวิทยานิพนธ์แบ่งออกเป็น 5 บท บทที่ 1 เป็นบทนำ บทที่ 2 กล่าวถึงประวัติ ของศาสนาพราหมณ์ในอินเดีย สถานภาพของพราหมณ์ในสังคมอินเดียโบราณ บทบาทของพราหมณ์ ในฐานะผู้สร้างสรรค์วรรณคดีพราหมณ์ และอิทธิพลของศาสนาพราหมณ์ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ บทที่ 3 วิเคราะห์บทบาทของพราหมณ์ที่มีต่อวรรณคดีไทย และบทบาทของตัวละครที่เป็นพราหมณ์ ในวรรณคดีไทย บทที่ 4 วิเคราะห์เปรียบเทียบบทบาทของพราหมณ์ในการสร้างสรรค์วรรณคดีพราหมณ์ กับบทบาทของพราหมณ์ในการสร้างสรรค์วรรณคดีไทย บทที่ 5 เป็นบทสรุปและข้อเสนอแนะ ผลของการวิจัยสรุปได้ว่า ในสังคมอินเดียโบราณ พราหมณ์ได้รับการยกย่องไว้ในฐานะอันสูง เพราะเป็นผู้ที่มีความรู้อย่างกว้างขวางในคัมภีร์ ซึ่งเป็นที่รวมของวิชาการแขนงต่างๆ พราหมณ์ มีหน้าที่สอนพระเวทและประกอบพิธีกรรมทางศาสนาให้กับคนทุกวรรณะ ทั้งกษัตริย์ แพศย์ และศูทร และจากการที่พราหมณ์ได้เข้ามารับใช้พระมหากษัตริย์ไทยอย่างใกล้ชิดตั้งแต่สมัยโบราณ ทำให้แนว คิดทางศาสนาตลอดจนความรู้ในวิชาการต่างๆ ของพราหมณ์มีอิทธิพลต่อคนไทยทั้งในราชสำนักและ ประชาชนทั่วไป วรรณคดีไทยที่กวีสร้างสรรค์ขึ้นโดยได้รับอิทธิพลจากวรรณคดีอินเดีย และวรรณคดีไทยที่ แปลมาจากวรรณคดีอินเดีย ตั้งแต่สมัยสุโขทัยจนถึงสมัยรัชกาลที่ 6 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ เป็น ข้อมูลที่แสดงให้เห็นว่าอิทธิพลของพราหมณ์ที่มีต่อวรรณคดีไทยนั้น ปรากฎในรูปของตัวละคร มากกว่าแนวคิดทางศาสนา นอกจากตัวละครพราหมณ์ที่มีบทบาทและสถานภาพเป็นผู้ที่มีคุณธรรม มีความรู้อันควรแก่การยกย่องเหมือนพราหมณ์ในสังคมอินเดียโบราณแล้ว ตัวละครที่เป็นพราหมณ์ ในวรรณคดีไทยอีกส่วนหนึ่งมีบทบาทและสถานภาพเป็นผู้ที่ไม่มีคุณธรรม ไม่มีความรู้ มีความประพฤติ ไม่เหมาะสมกับเพศนักบวช ซึ่งเป็นลักษณะที่ต่างจากบทบาทและสถานภาพของพราหมณ์ในสังคม อินเดียโบราณ สาเหตุที่ตัวละครพราหมณ์พวกแรกมีความรู้ มีคุณธรรม และได้รับการยกย่องเหมือนดังพราหมณ์ ในสังคมอินเดียโบราณ เป็นเพราะคนไทยยอมรับนับถือศาสนาพราหมณ์ควบคู่ไปกับพุทธศาสนามา ตั้งแต่โบราณ พราหมณ์มีส่วนในการสร้างสรรค์วรรณคดีไทย และผู้ปกครองของไทยใช้พราหมณ์ เป็นเครื่องมือในการสร้างเสริมบารมี ส่วนสาเหตุที่ตัวละครพราหมณ์พวกที่สองไม่มีคุณธรรม ประพฤติตนบกพร่องต่างจากพราหมณ์ในสังคมอินเดียโบราณ เกิดจากอิทธิพลของวรรณคดีประเภท นิทานอินเดียในสมัยหลังที่นิยมล้อเลียนพราหมณ์ และกวีไทยสร้างตัวละครที่เป็นพราหมณ์ขึ้นเพื่อ ผลทางความบันเทิงเป็นสำคัญ