การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาของเมืองโบราณเวียงพระธาตุ ลำปางหลวง อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง จากหลักฐานทางด้านโบราณคดีประกอบกับหลักฐาน ทางประวัติศาสตร์รวมทั้งการศึกษาเปรียบเทียบรูปแบบศิลปกรรมที่ปรากฎในเวียงพระธาตุลำปาง- หลวงโดยหาความสัมพันธ์ระหว่างหลักฐานทางศิลปกรรมที่ปรากฎกับหลักฐานทางประวัติศาสตร์ และโบราณคดีเพื่อการกำหนดอายุ วิธีการศึกษาแบ่งออกเป็นการศึกษาข้อมูลภาคเอกสารและการเก็บข้อมูลภาคสนามโดยการ สำรวจและขุดค้นทางโบราณคดี แล้วนำข้อมูลทั้งหมดที่ได้มาศึกษาเปรียบเทียบหาความสัมพันธ์ การวิเคราะห์ข้อมูลจากผลการศึกษาหลักฐานที่ได้จากการขุดค้นประกอบกับหลักฐานทางประวัติศาสตร์ และหลักฐานทางด้านศิลปกรรม ผลการวิเคราะห์พบว่าเมืองโบราณแห่งนี้มีการอยู่อาศัยแบ่งออก ได้เป็น 3 สมัย คือ สมัยที่ 1 เป็นชุมชนที่มีวัฒนธรรมร่วมสมัยกับชุมชนสมัยหริภุญชัยในบริเวณลุ่มแม่น้ำปิง สมัยที่ 2 เป็นชุมชนที่มีการอยู่อาศัยเนื่องมาจากสมัยที่ 1 และมีวิวัฒนธรรมที่ร่วมสมัย กับวัฒนธรรมล้านนา สมัยที่ 3 เป็นชุมชนที่มีการอยู่อาศัยต่อเนื่องจากสมัยที่ 2 และปรากฎวัฒนธรรมล้านนา ตอนปลายต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน