วิทยานิพนธ์เรื่อง ลักษณะของภาษาไทยใหญ่ (ไตอ้อ) ที่อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย มีวัตถุประสงค์ที่จะศึกษาในเรื่องต่อไปนี้ 1. ลักษณะโดยทั่วไปของภาษาไทยใหญ่ 2. ระบบเสียง ระบบคำของภาษาไทยใหญ่ 3. ความหมายและการเรียงคำ ผลการศึกษาพบว่า ลักษณะส่วนใหญ่ของภาษาไทยใหญ่ (ไตอ้อ) เหมือนกับภาษาไทยมาตรฐาน คือ มีการสร้างคำในลักษณะของภาษาคำโดดด้วยวิธีการนำคำมาประสมกัน การเรียงคำเข้าประโยค เรียงแบบ ประธาน กริยา กรรม และการเรียงคำขยายจะใช้คำขยายอยู่หลังคำที่ถูกขยาย ในส่วนที่แตกต่างจากภาษาไทยมาตรฐาน คือ 1. ภาษาไทยใหญ่ (ไตอ้อ) ไม่มีเสียงพยัญชนะต่อไปนี้ บ/b/ ด/d/ ฉ,ช /ch/ ฝ ฟ /f/ ร /r/ 2. ภาษาไทยใหญ่มีเสียงประสมเพียงเสียงเดียวคือ สระ เออ-อ /.../ 3. เสียงสระ เอะ/e/ แอะ/(+,e)/ แอ/(+,e)(+,e)/ เมื่อตามหลังพยัญชนะต้นในพยางค์ปิด จะทำให้พยัญชนะต้นมีฐานกรณ์เลื่อนไปที่เพดานแข็ง (palatalized) และสียงสระเอาะ /.../ ออ /.../ เมื่อตามหลังพยัญชนะต้นในพยางค์ปิด จะทำให้พยัญชนะต้นมีฐานกรณ์เป็นพยัญชนะปากกลม 4. เสียงวรรณยุกต์ มี 6 เสียง คือ4.1 เสียงต่ำเลื่อนสูง (Low rising)4.2 เสียงต่ำมีเสียงหยุดในคอ (Low with glottal)4.3 เสียงสูง ตกมีเสียงหยุดในคำ (High falling with glottal)4.4 เสียงสูง-ระดับ (High level)4.5 เสียงกลาง-ตก (Mid falling)4.6 เสียงสูงเลื่อนต่ำมีเสียงหยุดในคอ (High slightly falling with glottal) ในด้านคำศัพท์พบว่า ภาษาไทยใหญ่ (ไตอ้อ) รักษาคำศัพท์ดั้งเดิมไว้เป็นจำนวนมากกว่า ภาษาไทยมาตรฐาน และพบว่า คำจำนวนหนึ่งเกิดการเปลี่ยนแปลงความหมายในลักษณะความหมาย กว้างกว่า ความหมายแคบกว่า และความหมายแตกต่างไปจากภาษาไทยมาตรฐาน ลักษณะประโยคในภาษาไทยใหญ่ (ไตอ้อ) ใช้คำลงท้ายประโยค เพื่อแสดงมาลาของกริยา ว่าเป็นประโยคคำสั่ง ประโยคคำถาม และประโยคขอร้อง ในการจัดข้อความ โดยเฉพาะการเล่านิทานมีศัพท์เฉพาะที่ใช้แต่ละขั้นตอน คือการอารัมภบท การบอกชื่อเรื่อง เนื้อเรื่องของนิทานและการจบเรื่อง โอกาสในการใช้คำจะมีลักษณะเฉพาะคือ มีการใช้คำสรรพนามแสดงความสุภาพหรือแสดงความ สนิทสนมระหว่างผู้พูดกับผู้ฟัง