การวิจัยครั้งนี้มีจุดประสงค์เพื่อหารูปแบบของความสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบต่างๆ กับ ผลสัมฤทธิ์ของการเรียนวิชาชีพ หลักสูตรระยะสั้น โดยทำการวิจัยจากกลุ่มตัวอย่างที่เป็นผู้เข้ารับ การฝึกอบรม หลักสูตรเตรียมเข้าทำงาน สาขาช่างเชื่อมไฟฟ้า-แก๊ส รุ่นที่ 1 ปี 2526 จำนวน 122 คน จากสถาบันพัฒนาฝีมือแรงงาน กรมแรงงาน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบ ทดสอบความถนัดของสถาบันพัฒนาฝีมือแรงงาน แบบทดสอบผลสัมฤทธิ์ของการเรียน ที่ผู้วิจัย ร่วมกับเจ้าหน้าที่ของสถาบันพัฒนาฝีมือแรงงานจัดสร้างขึ้น โดยก่อนที่จะนำมาใช้ในการวิจัย ได้ นำไปทดลองกับกลุ่มตัวอย่างที่มีลักษณะคล้ายกับกลุ่มตัวอย่างที่ทำการวิจัย และแบบสอบถามข้อมูล ที่เป็นรายละเอียดเกี่ยวกับตัวแปรต่างๆ โดยแบ่งออกเป็น 2 ชุด ใช้สอบถามผู้เข้ารับการฝึก 1 ชุด ใช้สอบถามครูฝึก 1 ชุด การวิเคราะห์ข้อมูลใช้คอมพิวเตอร์โปรแกรมสำเร็จรูปของ SPSS โดยใช้วิธีการทางสถิติ หลายอย่างด้วยกัน แต่ที่ใช้ในการวิเคราะห์หาสมการถดถอยคือ การวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ แบบเพิ่มตัวแปรเป็นขั้นๆ (Stepwise Multiple Regression Analysis) สำหรับการรวมตัวแปร ในแต่ละองค์ประกอบกระทำโดยวิธี Multiple Regression ผลการวิจัยปรากฎดังนี้ องค์ประกอบ ต่างๆ มีความสัมพันธ์กับผลสัมฤทธิ์ของการเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระดับ 0.01 เรียงตาม ลำดับของค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์พหุคูณ คือ องค์ประกอบด้านความถนัด องค์ประกอบด้าน เศรษฐกิจและสังคม องค์ประกอบด้านสถาบันและครูฝึก และองค์ประกอบด้านส่วนตัว ค่า สัมประสิทธิ์ของการทำนายที่ได้จากสมการถดถอย เท่ากับ 0.515 หรืออาจสรุปได้ว่า องค์ประกอบ ทั้ง 4 ด้านร่วมกันอธิบายความแปรปรวนผลสัมฤทธิ์ของการเรียนได้ประมาณร้อยละ 52 ของความ แปรปรวนทั้งหมด สำหรับส่วนที่เหลือนั้นการวิเคราะห์ครั้งนี้ไม่สามารถอธิบายได้