จากการวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาสภาพการบริหารงาน การมีส่วนร่วมและแนวทางในการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น โดยใช้ภูมิ ปัญญาชาวบ้านในโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานการประถมศึกษา จังหวัดเชียงราย กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ได้แก่ ผู้บริหารโรงเรียน จำนวน 231 คน ครูวิชาการ จำนวน 233 คน และปราชญ์ชาวบ้านจำนวน 25 คน ในจังหวัดเชียงราย โดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน (Multi-stage random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถาม แบบตรวจสอบรายการ (Check List) และแบบกำหนดตัวเลือกให้เลือก ตอบ (Multiple Choice) และแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ โปรแกรมสำเร็จรูป SPSS/PC หาค่าสถิติ ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยค่า ความเบี่ยงเบนมาตรฐาน แล้วนำเสนอข้อมูลในรูปตาราง ประกอบความเรียง ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ สถานภาพของผู้ตอบแบบสอบถาม ผู้บริหารโรงเรียนส่วนใหญ่ เป็นชาย อายุระหว่าง 41-50 ปี ครูวิชาการโรงเรียนส่วนใหญ่เป็นหญิง อายุระหว่าง 41-50 ปี ปราชญ์ชาวบ้านส่วนใหญ่เป็นชาย อายุระหว่าง 60 ปีขึ้นไป ความคิดเห็นของผู้บริหาร ด้านนโยบายและการวางแผน พบว่า ผู้บริหารโรงเรียนได้รับนโยบายจากสำนักงานการประถมศึกษา อำเภอ ด้านแผนงาน / โครงการ เป็นแผนปฏิบัติการประจำปี โดยการส่งเสริม ให้บุคลากรในโรงเรียนไปศึกษาดูงานและเรียนรู้จากแหล่งภูมิปัญญาชาวบ้าน การศึกษาและวิเคราะห์สภาพและปัญหาของท้องถิ่น เพื่อเป็นข้อมูลใน การพัฒนา ได้ศึกษาในเรื่องการประกอบอาชีพของคนในท้องถิ่น การจัด ทำข้อมูลพื้นฐานของปราชญ์ชาวบ้าน ได้ดำเนินการให้คณะครูสำรวจ ภูมิปัญญาในท้องถิ่น การนำปราชญ์ชาวบ้านเข้ามามีส่วนร่วมได้ติดต่อ ประสานงานกับปราชญ์ชาวบ้านโดยตรง การจัดเตรียมงบประมาณ ใช้งบประมาณของราชการ การส่งเสริมให้ครูนำหลักสูตรท้องถิ่นไป ใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนมีวิธีการประชุมชี้แจงให้คณะ ครูเข้าใจและนำไปปฏิบัติการดำเนินการประเมินผลการใช้ หลักสูตร ท้องถิ่น ได้ประเมินผลหลังเสร็จสิ้นการใช้หลักสูตร การติดต่อประสานงาน กับชุมชนและหน่วยงานภายนอก มีผู้รับผิดชอบในการประสานงาน ปัญหาที่โรงเรียนประสบ ได้แก่ ขาดงบประมาณในการดำเนินการพัฒนา หลักสูตรท้องถิ่น สภาพการบริหารงาน รายการที่มีการปฏิบัติสูงสุด ด้านการวางแผน ได้แก่ มีการเตรียมเอกสารหลักสูตร คู่มือหลักสูตร ด้านการจัดองค์การ ได้แก่ โรงเรียนได้สร้างความสัมพันธ์กับท้องถิ่นด้านการนำองค์การ ได้แก่ การสนับสนุนให้คณะครูในโรงเรียนเข้ารับการอบรมพัฒนา ความรู้เกี่ยวกับการพัฒนาหลักสูตรและการสอน ด้านการควบคุมดูแล ได้แก่ มีคู่มือการวัดผลและประเมินผลการเรียน และเอกสารประกอบ อย่างเหมาะสม ความคิดเห็นของครูวิชาการ เกี่ยวกับการปฏิบัติการพัฒนา หลักสูตรท้องถิ่น รายการที่มีการปฏิบัติสูงสุด ได้แก่ การปรับกิจกรรม การเรียนการสอน หรือจัดกิจกรรมเสริม การสัมภาษณ์ปราชญ์ชาวบ้าน ผู้บริหารมีบทบาทมากที่สุด ในการติดต่อปราชญ์ชาวบ้านให้เข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาหลักสูตร ท้องถิ่น โดยมีค่าตอบแทนจากงบประมาณวิทยากรบุคคลภายนอก ปราชญ์ชาวบ้านใช้วิธีการถ่ายทอดความรู้ หรือสอนให้นักเรียนหรือ ครูโดยวิธีการสาธิตปราชญ์ชาวบ้านมีความเห็นว่าโรงเรียนควรนำ ความรู้ในเรื่อง การประกอบอาชีพ ในท้องถิ่น มาสอนนักเรียน ปัญหา ของการมีส่วนร่วมของปราชญ์ชาวบ้าน ได้แก่ ไม่มีความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นและทักษะในการเขียนเนื้อหาเป็น ลายลักษณ์อักษร และไม่มีเวลาสอน