การวิจัยเรื่องนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อวิเคราะห์และเปรียบเทียบแบบการคิด 3 แบบ ได้แก่ วิเคราะห์ โยงความสัมพันธ์ และจำแนกประเภท ถือเอากลุ่มตัวอย่างของนักศึกษาผู้ใหญ่ ชายหญิงที่มีอายุระหว่าง 15-30 ปี ระดับที่ 3-4 กำลังศึกษาอยู่ในภาคปลายปีการศึกษา 2518 ในเขตศึกษา 1 ได้แก่ จังหวัดกรุงเทพมหานคร, สมุทรปราการ, นนทบุรี, ปทุมธานี, นครปฐม และสมุทรสาคร จำนวนประชากรที่ศึกษาประกอบด้วยนักศึกษาผู้ใหญ่ชายหญิงทั้งสิ้น 600 คน โดยสุ่มตัวอย่างนักศึกษาผู้ใหญ่จังหวัดละ 100 คน แบ่งเป็นระดับที่ 3 จำนวน 50 คน ระดับ ที่ 4 จำนวน 50 คน แล้วนำมาจัดเป็น 4 กลุ่ม คือกลุ่มนักศึกษาผู้ใหญ่ชายระดับที่ 3 จำนวน 140 คน ระดับที่ 4 จำนวน 162 คน กลุ่มนักศึกษาผู้ใหญ่หญิงระดับที่ 3 จำนวน 160 คน ระดับที่ 4 จำนวน 138 คน การดำเนินการวิจัยครั้งนี้ ได้หากลุ่มตัวอย่างที่เป็นกลางมากที่สุด พยายามหลีกเลี่ยง ตัวแปรแทรกซ้อนต่างๆ เช่น อารมณ์ของผู้ทำข้อทดสอบ อายุให้อยู่ในขอบเขตที่กำหนดไว้ พยายามเลือกประชากรที่มีสภาพทางเศรษฐกิจและสังคมที่ใกล้เคียงกัน จำนวนประชากรก็ พยายามให้ได้แต่ละแห่งปานๆ กัน เมื่อรวมแล้วให้มีมากที่สุด การออกไปทดสอบแต่ละครั้ง ผู้วิจัยได้ไปทำการทดสอบด้วยตนเอง และพยายามควบคุมกลุ่มตัวอย่างๆ ใกล้ชิด เพื่อให้ ผู้สอบเข้าใจและปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ให้มากที่สุด การวิเคราะห์ข้อมูลกลุ่ม ตัวอย่างทั้ง 600 คนนี้ใช้ F-Test ชนิด Two-Ways Analysis of Variance และ เปรียบเทียบเป็นเปอร์เซ็นต์เพื่อให้เห็นเด่นชัดมากขึ้น ผลการวิจัยเปรียบเทียบแบบการคิดทั้ง 3 แบบของนักศึกษาผู้ใหญ่ชายกับนักศึกษาผู้ใหญ่ หญิงครั้งนี้พบว่า 1. นักศึกษาผู้ใหญ่ชายกับนักศึกษาผู้ใหญ่หญิง อายุระหว่าง 15-30 ปี เลือกใช้แบบ การคิดทั้ง 3 แบบ ได้แก่ แบบวิเคราะห์, แบบโยงความสัมพันธ์ และแบบจำแนกประเภท เหมือนกัน โดยพิจารณาจากระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 95% และโดยส่วนรวมแล้ว นักศึกษา ผู้ใหญ่ชายและหญิงเลือกใช้แบบการคิดโยงความสัมพันธ์สูงที่สุด รองลงมาเป็นแบบจำแนก ประเภท ส่วนการคิดแบบวิเคราะห์เลือกใช้น้อยที่สุด 2. ไม่มีความแตกต่างกันระหว่างกลุ่มของนักศึกษาผู้ใหญ่ รวมทั้งอายุ เพศและระดับ การศึกษา