วิทยานิพนธ์นี้ เกิดจากความสนใจวิถีชีวิตและการอยู่อาศัยของคนจนเมือง ในแง่ ของข้อจำกัดต่าง ๆ อันส่งผลต่อการใช้พื้นที่ การเลือกใช้วัสดุ โครงสร้างและ วิธีการก่อสร้าง ข้อจำกัดเหล่านี้ ได้แก่ ที่ตั้ง ขนาดพื้นที่ดิน ค่าใช้จ่าย และระยะเวลาในการก่อสร้าง วัสดุ และอุปกรณ์ที่มีอยู่อย่างจำกัด ทำให้คน เหล่านี้จำเป็นต้องสร้างสรรค์ สถาปัตยกรรมที่เหมาะสมสอดคล้องกับการอยู่อาศัย ของตนเอง รวมไปถึงการปรับตัว และการปรับพื้นที่อย่างหลากหลายและคุ้มค่า มากที่สุด การศึกษานี้ได้พิจารณาความเป็นอยู่ของชาวบ้าน การแก้ปัญหา ภูมิปัญญา ต่าง ๆ ทักษะ และความชำนาญที่มีอยู่แล้ว อันสามารถนำมาใช้เป็นประโยชน์ในการ สร้างและปรับปรุงบ้านคนจนเมืองได้เป็นอย่างเหมาะสม มีการปรับใช้พื้นที่ การนำ วัสดุและทักษะความชำนาญที่มีในท้องถิ่นมาใช้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการพัฒนาแนวคิด การใช้วัสดุอย่างคุ้มค่า (Reuse-Recycle) วิทยานิพนธ์แบ่งออกเป็น 4 บท บทแรก คือบทนำ บทที่ 2 คือการศึกษาข้อมูล ที่เกี่ยวเนื่องเบื้องต้น ได้แก่ จุดกำเนิดและวิวัฒนาการของสลัมรวมทั้งมุมมอง แนวความคิดในการพัฒนาที่น่าสนใจ คือการให้ชาวบ้านมีส่วนร่วมในกระบวนการออก แบบดังจะเห็นได้จากกรณีศึกษาการทำงานของกลุ่มสถาปนิก CASE และจากการเข้าร่วม โครงการฝึกปฏิบัติการพัฒนาชุมชน ย่านพระราม 3 นอกจากนี้ในบทนี้ยังศึกษาการ อยู่อาศัยด้วยภูมิปัญญาพื้นถิ่น โดยใช้เรือนพื้นถิ่นเป็นกรณีศึกษา การศึกษา เน้นแนวความคิดการใช้พื้นที่และวัสดุอย่างคุ้มค่า ซึ่งก่อให้เกิดประโยชน์ต่อ สิ่งแวดล้อมในมุมกว้าง ในบทที่ 3 การสำรวจภาคสนาม ได้เลือกสำรวจบ้านหลังที่มีความน่าสนใจ 10 หลัง โดยเน้นที่แนวความคิดของชาวบ้านที่มีต่อบ้าน การอยู่อาศัย การเลือกใช้ วัสดุ ข้อจำกัดต่าง ๆ รวมไปถึงแนวทางแก้ปัญหา ซึ่งพบว่าชาวบ้านมีการสร้างสรรค์ ใช้ภูมิปัญญา ประยุกต์ใช้วัสดุ โครงสร้าง และปรับใช้สอยพื้นที่ได้อย่างน่าสนใจ และทำให้บ้านสามารถตอบสนองความต้องการพื้นฐานได้เป็นอย่างดี บทที่ 4 คือการวิเคราะห์และการเปรียบเทียบ ประกอบด้วยการวิเคราะห์การ เลือกใช้วัสดุ โครงสร้าง และการปรับใช้สอยพื้นที่ที่เกิดขึ้นข้อจำกัดและการ แก้ปัญหา และการเปรียบเทียบบ้านคนจนเมืองกับเรือนพื้นถิ่นเพื่อแสดงถึงภูมิปัญญา ของคนจนเมือง และการปรับประยุกต์ความชำนาญแบบชาวบ้านชนบทกับสภาพแวดล้อมความ เป็นเมือง ในบทสุดท้าย ข้อสรุปที่ได้จากการศึกษาวิทยานิพนธ์ คือ ชาวบ้านสามารถออก แบบวางผัง ใช้สอยพื้นที่ทุกส่วนอย่างคุ้มค่า มีการปรับเปลี่ยนการใช้อย่าง สัมพันธ์กับช่วงเวลาและกิจกรรมที่เกิดขึ้น การประยุกต์ใช้วัสดุอย่างสร้างสรรค์ การเลือกใช้โครงสร้างและวิธีการก่อสร้างที่สอดคล้องกับทักษะความชำนาญที่มี ทำให้บ้านคนจนเมืองสามารถตอบสนองความต้องการพื้นฐานได้เป็นอย่างดีภายใต้ ข้อจำกัดต่างๆ