ด้วยเหตุที่รัฐมีหน้าที่ต้องจัดให้มีกำลังทหารเพื่อกระทำการให้บรรลุถึง ประโยชน์สาธารณะ ไม่ว่าจะเป็นการรักษาความมั่นคง หรือการพัฒนาประเทศ อันมี วัตถุประสงค์เพื่อตอบสนองความต้องการของคนส่วนใหญ่ ทหารจึงเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐ ประเภทหนึ่งซึ่งมีความสัมพันธ์กับรัฐตามกฎหมายมหาชนที่จะมีสิทธิได้รับความคุ้มครอง ในการที่จะไม่ถูกลงทัณฑ์ตามอำเภอใจ โดยเฉพาะการคุ้มครองสิทธิในเชิงป้องกันหรือ การดำเนินการเพื่อพิจารณาทัณฑ์ทางวินัยทหาร ซึ่งในการดำเนินการดังกล่าวจะต้อง คำนึงถึงหลักนิติรัฐที่ถือว่าการกระทำของฝ่ายปกครองต้องเป็นการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมาย และโดยชอบธรรม อันได้แก่ หลักความไม่มีส่วนได้เสีย หลักการรับฟัง และหลักการต้อง ให้เหตุผล พร้อมไปกับหลักความเด็ดขาดในการบังคับบัญชาทหาร โดยหาจุดสมดุลระหว่าง หลักทั้งสองด้านนี้ งานวิจัยนี้จะกล่าวถึงหลักการสำคัญดังกล่าว และมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อศึกษาถึง ขั้นตอนการดำเนินการเพื่อพิจารณาทัณฑ์ทางวินัยทหารในปัจจุบันว่า มีแนวคิดในการให้ ความคุ้มครองสิทธิของทหารตามหลักนิติรัฐเพียงใด รวมทั้งจะต้องไม่ให้หลักความเด็ดขาด ในการบังคับบัญชาทหารหมดสิ้นไปด้วย ทั้งนี้ปรากฎหลักเกณฑ์ของการดำเนินการเพื่อ พิจารณาทัณฑ์ทางวินัยทหารตามพระราชบัญญัติว่าด้วยวินัยทหาร พุทธศักราช 2476 และ คำชี้แจงกองทัพบก เรื่อง อำนาจและหน้าที่ของผู้บังคับบัญชาและนายทหารพระธรรมนูญ เกี่ยวแก่การสืบและสอบสวนคดี ลงวันที่ 22 พฤศจิกายน 2493 ซึ่งได้พบว่า ยังมีข้อบกพร่อง หลายประการ กล่าวคือ การให้อำนาจอย่างมากแก่ผู้บังคับบัญชาในกรณีความผิดที่ปรากฎ ชัดแจ้ง การไม่กำหนดคุณสมบัติของผู้ดำเนินการทางวินัย และการไม่กำหนดกระบวนการ รับฟังให้ชัดเจนในกรณีความผิดไม่ปรากฎชัดแจ้ง การขาดความยืดหยุ่นในการให้เหตุผล ก่อนสั่งลงทัณฑ์ และความล่าช้าของการดำเนินการเพื่อพิจารณาทัณฑ์ทางวินัยทหาร จึงสมควร แก้ไขหลักเกณฑ์ของการดำเนินการเพื่อพิจารณาทัณฑ์ทางวินัยทหารที่กำหนดในพระราชบัญญัติ ว่าด้วยวินัยทหาร พุทธศักราช 2476 และกฎ ระเบียบที่เกี่ยวข้อง