การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา มีจุดมุ่งหมายในการพัฒนาหลักสูตรเพื่อ เสริมสร้างสมรรถนะทางการวิจัยสำหรับนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ แบ่งการวิจัยออกเป็น 4 ขั้นตอนคือ ขั้นตอนที่ 1 การวิเคราะห์ปัญหาและความต้องการ มีการดำเนินการ ดังนี้ 1. การศึกษาสมรรถนะทางการวิจัยที่จำเป็นสำหรับบัณฑิตพยาบาล เพื่อนำมาเป็น ข้อมูลพื้นฐานในการสร้างหลักสูตร โดยใช้เทคนิคเดลฟายสอบถามความคิดเห็นจากผู้เชี่ยว ชาญ จำนวน 21 คน ทำการศึกษา 2 รอบ ได้ผลสรุปสมรรถนะทางการวิจัย คือ ด้านความรู้ ความเข้าใจ มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับระเบียบวิธีวิจัยและการวิจัยทางการพยาบาล ด้านเจตคติ มีเจตคติที่ดีต่อการวิจัยและมีจิตวิจัย และด้านการปฏิบัติสามารถทำการ วิจัยในการปฏิบัติการพยาบาล 2. การวิเคราะห์หลักสูตรรายวิชาการวิจัยทางการพยาบาลเดิม เพื่อศึกษาปัญหา ข้อบกพร่องของหลักสูตรเดิมและนำมาเป็นข้อมูลพื้นฐานในการสร้างหลักสูตร โดยการ วิเคราะห์เอกสารหลักสูตร การจัดประสบการณ์การเรียนรู้และผลผลิตหลักสูตร รวบรวมข้อมูล โดยใช้แบบสอบถามจากกลุ่มตัวอย่างอาจารย์ 24 คน นักศึกษาพยาบาล 362 คน และผู้สำเร็จ การศึกษา 312 คน ผลการวิเคราะห์พบว่า สิ่งที่ควรปรับปรุงในหลักสูตรเดิมคือ ควรกำหนด จำนวนหน่วยกิตในการฝึกปฏิบัติการวิจัยให้ชัดเจน การจัดการเรียนการสอนควรเน้นผู้เรียน เป็นศูนย์กลางและควรให้ผู้เรียนได้มีประสบการณ์ในการทำวิจัยการปฏิบัติการพยาบาล ขั้นตอนที่ 2 การสร้างหลักสูตรเป็นการเขียนโครงร่างหลักสูตรให้สอดคล้องกับ ข้อมูล จากการวิเคราะห์ปัญหาและความต้องการ โดยประยุกต์ใช้แนวคิดการจัดการศึกษา เน้นสมรรถนะและวิธีการสอนแบบเน้นวิจัยเป็นฐานในการสร้างหลักสูตรและการจัดการเรียน การสอนได้องค์ประกอบของหลักสูตร ซึ่งประกอบด้วยสภาพปัญหาและความจำเป็น จำนวนหน่วยกิต ลักษณะวิชา จุดประสงค์ เนื้อหา หน่วยการเรียนการสอน การจัดกิจกรรมการเรียนการสอน สื่อการเรียนการสอน และการวัดและประเมินผล เนื้อหาที่ใช้ในหลักสูตรได้มาจากการศึกษา สมรรถนะทางการวิจัยที่จำเป็นสำหรับบัณฑิตพยาบาลในขั้นตอนที่ 1 ส่วนกิจกรรมการเรียน การสอนใช้วิธีสอนแบบเน้นวิจัยโดยจัดกิจกรรมให้ผู้เรียนได้เรียนรู้วิธีการแสวงหา ความรู้ การฝึกทักษะตามขั้นตอนของกระบวนการวิจัย และทำการวิจัยในการปฏิบัติการพยาบาล จากนั้นนำโครงร่างหลักสูตรไปให้ผู้เชี่ยวชาญพิจารณาความเหมาะสมและความสอดคล้อง พบว่า ทุกองค์ประกอบของหลักสูตรมีความเหมาะสมและสอดคล้อง ขั้นตอนที่ 3 การทดลองใช้หลักสูตรนำหลักสูตรไปทดลองใช้กับนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ ชั้นปีที่ 3 ระยะเวลาในการทดลอง 16 สัปดาห์ โดยใช้รูปแบบสุ่มเพื่อแบ่งกลุ่มตัวอย่าง ออกเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 49 คน มีการทดสอบก่อนและหลังการทดลองทั้ง 2 กลุ่ม กลุ่มทดลองใช้หลักสูตรที่พัฒนาขึ้นและกระบวนการเรียนการสอนแบบเน้นวิจัย ส่วน กลุ่มควบคุมเรียนตามหลักสูตรเดิม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติวิเคราะห์ Hotellings T(2) ผลการทดลองพบว่า สมรรถนะทางการวิจัยหลังทดลองใช้หลักสูตรมากกว่าก่อนทดลองใช้หลักสูตร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 สมรรถนะทางการวิจัยหลังทดลองใช้หลักสูตรของกลุ่ม ทดลองมากกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ค่าเฉลี่ยคะแนนด้าน ความรู้ ความเข้าใจระหว่างกระบวนการและผลสัมฤทธิ์มีประสิทธิภาพสูงกว่าเกณฑ์ 80/80 ค่าเฉลี่ยคะแนนด้านเจตคติและการปฏิบัติมีประสิทธิภาพสูงกว่าเกณฑ์ 3.50 และความ เหมาะสมของการทดลองใช้หลักสูตรอยู่ในระดับมาก ขั้นตอนที่ 4 การประเมินและปรับปรุงหลักสูตร จากผลการทดลองใช้หลักสูตรแสดงว่า หลักสูตรที่พัฒนาขึ้นมีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ในการประเมินประสิทธิภาพหลักสูตร ผู้วิจัย ได้ดำเนินการปรับปรุงหลักสูตร โดยปรับปรุงด้านภาษาในแต่ละองค์ประกอบของหลักสูตร ให้เหมาะสมและสอดคล้องและการจัดทำรูปเล่มหลักสูตร เพื่อให้ได้หลักสูตรที่สมบูรณ์และ พร้อมสำหรับนำไปใช้ในการจัดการเรียนการสอน จากกระบวนการวิจัยและพัฒนาหลักสูตรครั้งนี้ ทำให้ได้หลักสูตรรายวิชาการวิจัย ทางการพยาบาลที่เน้นเสริมสร้างสมรรถนะทางการวิจัยสำหรับนักศึกษาพยาบาลโดยใช้กระบวน การเรียนการสอนแบบเน้นวิจัย มุ่งให้ผู้เรียนได้เรียนรู้วิธีการแสวงหาความรู้และมี ประสบการณ์ตรงในการทำวิจัยการปฏิบัติการพยาบาล ทำให้ผู้เรียนเกิดการพัฒนาสมรรถนะ ทางการวิจัยทั้งด้านความรู้ความเข้าใจ เจตคติ และการปฏิบัติการวิจัย