การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมาย เพื่อเปรียบเทียบความคลาดเคลื่อนมาตรฐาน ในการประมาณค่าความยากของข้อสอบ และค่าความสามารถของผู้สอบของแบบทดสอบความเข้าใจ ในการอ่านที่มีข้อสอบ 20 และ 40 ข้อ และจำแนกตามกลุ่มตัวอย่าง 100, 150, 200, 250 และ 300 คน ซึ่งได้จากการสุ่มแบบใส่คืน จากกลุ่มตัวอย่าง 606 คน ที่สุ่มมาแบบ แย่งชั้นของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ปีการศึกษา 2542 ของโรงเรียนสังกัด สำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดปราจีนบุรี เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบทดสอบ แบบเลือกตอบความเข้าใจในการอ่านภาษาไทย และวิเคราะห์ข้อมูลด้วย โปรแกรม BICAL วัดตามทฤษฎีการตอบสนองข้อสอบแบบ ราส์ชโมเดล ผลการวิจัยสรุปดังนี้ 1. ค่าความคลาดเคลื่อนมาตรฐานในการประมาณค่าความยากของข้อสอบ ระหว่าง 20 และ 40 ข้อ เมื่อกลุ่มตัวอย่าง เท่ากันคือ 100, 150, 200, 250 และ 300 คน มีค่า แตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ 2. ค่าความคลาดเคลื่อนมาตรฐานในการประมาณค่าความสามารถของผู้สอบระหว่าง ข้อสอบที่มีจำนวน 20 และ 40 ข้อ เมื่อกลุ่มตัวอย่าง เท่ากัน คือ 100, 150, 200, 250 และ 300 คน มีค่า แตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ 3. ค่าความคลาดเคลื่อนมาตรฐานในการประมาณค่าความยากของข้อสอบ 20 และ 40 ข้อ ระหว่างกลุ่มตัวอย่างที่มีจำนวน 100 คน, 150 คน, 200 คน, 250 คน และ 300 คน มีค่าแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 4. ค่าความคลาดเคลื่อนมาตรฐานในการประมณค่าความสามารถของผู้สอบ ของข้อสอบ 20 และ 40 ข้อ ระหว่างกลุ่มตัวอย่างที่มีจำนวน 100 คน, 150 คน, 200 คน, 250 คน และ 300 คน มีค่าแตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ