งานวิจัยนี้เพื่อศึกษาปรากฏการณ์การมีส่วนร่วมของกลุ่มผลประโยชน์ในการกำหนด นโยบายสาธารณะ โดยศึกษากระบวนการปฏิสัมพันธ์ภายในกลุ่มผลประโยชน์ ปฏิสัมพันธ์ ระหว่างกลุ่มผลประโยชน์และระหว่างกลุ่มผลประโยชน์กับกลุ่มผู้มีอำนาจตัดสินใจ นโยบายสาธารณะ งานวิจัยดำเนินการศึกษากลุ่มผลประโยชน์ซึ่งหมายถึงกลุ่มผู้มีส่วน ได้ส่วนเสียและเกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษา ได้แก่ กลุ่มผู้ตัดสินใจ กลุ่มกำหนด นโยบายกลุ่มอำนวยการจัดการศึกษา กลุ่มภาคประชาชน ทั้งที่เป็นองค์กรวิชาชีพครู องค์กรอาชีพการศึกษาเอกชน ผู้ปกครองผู้ด้อยโอกาส และสถาบันศาสนา โดยใช้การวิจัย คุณภาพตามแนววิธีวิทยาของการสร้างทฤษฎีฐานราก ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลโดยการ สัมภาษณ์บุคคลผู้มีบทบาทหลักในกลุ่มผลประโยชน์ดังกล่าว กระบวนการการมีส่วนร่วมของกลุ่มกำหนดขึ้นจากฐานคติที่แต่ละกลุ่มให้ความ สำคัญต่อนโยบายสาธารณะ และฐานคติเกี่ยวกับการมีส่วนร่วมด้านจิตสำนึก จิตสาธารณะ การเคารพความคิดเห็นซึ่งกันและกันและการใช้เหตุผลควบคู่กับแนวหลักประชาธิปไตยในการ ตกลงกัน การดำเนินงานปฏิสัมพันธ์ภายในกลุ่มที่กลุ่มนำมาใช้ คือ การระดมทรัพยากร ของกลุ่มเพื่อเตรียมไว้ใช้ต่อรองกับกลุ่มตัดสินใจ ทรัพยากรเหล่านั้นได้แก่การระดม ผู้รู้ การแสวงหาองค์ความรู้ การเตรียมช่องทางสื่อสารมวลชน การปลุกจิตสำนึกของ สมาชิก การสร้างความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน การขยายขนาดของกลุ่มหรือจำนวนสมาชิก และเพิ่มความเหนียวแน่นของสมาชิกในกลุ่มให้สูงขึ้น เพื่อเสริมสร้างสถานภาพของ กลุ่มหรือจำนวนสมาชิก และเพิ่มความเหนียวแน่นของสมาชิกในกลุ่มให้สูงขึ้น เพื่อ เสริมสร้างสถานภาพของกลุ่มให้ได้เปรียบเทียบกับกลุ่มอื่น ปฏิสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มถูกกำหนดโดยสถานการณ์ความขัดแย้งขณะนั้น ความสนใจ ของกลุ่มผู้ตัดสินใจและสถานภาพของกลุ่ม สำหรับสถานการณ์ที่มีแบบแผนความขัดแย้ง ลักษณะทั่วไป ซึ่งเป็นความขัดแย้งที่หาคู่กรณีเป็นการเฉพาะไม่ได้ จะไม่มีความ ขัดแย้งรุนแรง ผนวกกับได้มีการสร้างความมุ่งมั่นของกลุ่มผู้ตัดสินใจร่วมกัน โดย จัดตั้งคณะทำงานที่มีตัวแทนจากกลุ่มต่าง ๆ เป็นการเปิดเวทีระดมความคิดเชิง วิชาการ ทำให้มีการใช้เหตุผลตามหลักวิชาการในการกำหนดเป้าหมายและแนวทางของ นโยบายร่วมกัน นับเป็นการป้องกันความขัดแย้งที่อาจจะเกิดขึ้นไว้ก่อนแล้ว ดังนั้น ยุทธศาสตร์การปฏิสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มที่กลุ่มต่างเลือกใช้จึงขึ้นอยู่กับสถานภาพ ของกลุ่ม กรณีที่กลุ่มมีคุณลักษณะของกลุ่มต่างเอื้อประโยชน์ซึ่งกัน และกัน จะ แสดงความเป็นพันธมิตรต่อกัน ส่วนกลุ่มที่เห็นว่าพลังของกลุ่มเพียงพอกับภารกิจ แล้วจะไม่ปฏิสัมพันธ์กับกลุ่มอื่น นอกจากนี้กลุ่มยังมีวิธีให้คู่กรณียินยอม โดย การใช้เหตุผลตามหลักวิชาการที่ดีกว่าสยบข้อโต้เถียง และใช้การเป็นพรรคพวกเดียว กันสร้างความพึงพอใจแก่กลุ่มผู้ตัดสินใจ กลุ่มมีระดับการมีส่วนร่วมตั้งแต่การมีสมาชิกอยู่ในกลุ่มตัดสินใจ จัดทำ ร่างกฎหมายทั้งฉบับหรือบางส่วน หรือข้อคิดเห็นของกลุ่มเสนอต่อกลุ่มผู้ตัดสินใจ ซึ่งกลุ่มมีวิธีนำเสนอ 2 วิธี คือ เสนอโดยตรงต่อกลุ่มผู้ตัดสินใจ ทั้งแบบเป็น ทางการ และแบบไม่เป็นทางการโดยติดต่อสมาชิกของกลุ่มที่มีอำนาจตัดสินใจ หรือเสนอ โดยอ้อมที่จัดทำได้เฉพาะกลุ่มที่มีทรัพยากรสื่อมวลชน งานวิจัยนี้ให้ข้อเสนอแนะ ว่าการส่งเสริมความเข้มแข็งของกลุ่มผลประโยชน์ นอกจากจะขยายจำนวนสมาชิกและสร้าง ความเหนียวแน่นของสมาชิกแล้วกลุ่มควรได้พัฒนาให้เป็นกลุ่มที่มีความรู้ในประเด็น ภารกิจของตนเป็นภารกิจของตนเป็นอย่างดี เพื่อใช้เป็นพลังอำนาจของกลุ่มอีก ทางหนึ่ง