การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาระดับพัฒนาการ ทางสังคมของวัยรุ่นเปรียบเทียบพัฒนาการทางสังคมของวัยรุ่น ตามตัวแปร ช่วงอายุ เพศ และภูมิลำเนา โดยการสุ่มกลุ่ม ตัวอย่างจากนักเรียนในโรงเรียนของกรมสามัญศึกษา และ สถาบันราชภัฎชั้นปีที่ 1 ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา โดยการ สุ่มแบบหลายขั้นตอน จำนวนทั้งสิ้น 1,269 คน เครื่องมือที่ ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลประกอบด้วย แบบสอบถามราย ละเอียดเกี่ยวกับลักษณะประชากร แบบสอบถามวัดพัฒนาการ ทางสังคม ประกอบด้วยแบบวัดวุฒิภาวะทางสังคม แบบวัด พัฒนาการของบทบาท แบบวัดการเลือกอาชีพและการเตรียมตัว เพื่ออาชีพ แบบวัดการเตรียมเพื่อเป็นพลเมืองดี แบบวัดการ เตรียมตัวเพื่อการแต่งงาน แบบวัดการตัดสินใจเลือกอุดมการณ์ ในชีวิต สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลโดยหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าความแปรปรวน ค่าสถิติ F-test และ t-test ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ พัฒนาการทางสังคมของวัยรุ่น ส่วนใหญ่อยู่ในระดับ ปานกลางค่อนข้างสูง การเปรียบเทียบพัฒนาการทางสังคมของวัยรุ่นตอนต้น วัยรุ่นตอนกลาง และวัยรุ่นตอนปลาย พบว่า 1. วัยรุ่นตอนกลางและวัยรุ่นตอนปลายมีพัฒนาการ ทางสังคมสูงกว่าวัยรุ่นตอนต้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 เมื่อพิจารณาตามด้านต่างๆ ของพัฒนาการทางสังคม พบว่า วัยรุ่นตอนกลาง และวัยรุ่นตอนปลาย มีวุฒิภาวะทาง สังคม การเลือกอาชีพและการเตรียมตัวเพื่ออาชีพ การ เตรียมตัวเพื่อเป็นพลเมืองดี การตัดสินใจเลือกอุดมการณ์ ในชีวิตสูงกว่าวัยรุ่นตอนต้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2. วัยรุ่นตอนกลาง มีวุฒิภาวะทางสังคม การเลือก อาชีพและการเตรียมตัวเพื่ออาชีพ การตัดสินใจเลือกอุดมการณ์ ในชีวิตต่ำกว่าวัยรุ่นตอนกลาง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ ระดับ .05 3. วัยรุ่นตอนปลาย มีการเตรียมตัวเพื่อการแต่งงาน สูงกว่าวัยรุ่นตอนต้นและวัยรุ่นตอนกลางอย่างมีนัยสำคัญทาง สถิติที่ระดับ .05 4. วัยรุ่นตอนปลายมีพัฒนาการของบทบาท ไม่แตกต่าง กับวัยรุ่นตอนต้น และวัยรุ่นตอนกลาง การเปรียบเทียบพัฒนาการทางสังคมของวัยรุ่นเพศชาย และเพศหญิง 1. วัยรุ่นชายและวัยรุ่นหญิงมีพัฒนาการทางสังคม แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยวัยรุ่น หญิงมีพัฒนาการทางสังคมสูงกว่าวัยรุ่นชาย 2. วัยร่นหญิงมีวุฒิภาวะทางสังคม การเลือกอาชีพ และการเตรียมตัวเพื่ออาชีพ การเตรียมตัวเพื่อเป็นพลเมืองดี การตัดสินใจเลือกอุดมการณ์ในชีวิต สูงกว่าวัยรุ่นชาย อย่างมี นัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3. วัยรุ่นชายมีการเตรียมตัวเพื่อการแต่งงานสูงกว่า วัยรุ่นหญิง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 4. วัยรุ่นชายและวัยรุ่นหญิงมีพัฒนาการของบทบาทไม่ แตกต่างกัน การเปรียบเทียบพัฒนาการทางสังคม ของวัยรุ่นที่มี ภูมิลำเนาในเขตเมืองและชนบท 1. วัยรุ่นที่มีภูมิลำเนาในเขตเมืองและชนบทมีพัฒนาการ ทางสังคมไม่แตกต่างกัน 2. วัยรุ่นที่มีภูมิลำเนาในเขตเมืองและชนบทมีวุฒิ ภาวะทางสังคม พัฒนาการของบทบาท การเลือกอาชีพและ การเตรียมตัวเพื่ออาชีพ การเตรียมตัวเพื่อเป็นพลเมืองดี การตัดสินใจเลือกอุดมการณ์ในชีวิตไม่แตกต่างกัน 3. วัยรุ่นในชนบทมีการเตรียมตัว เพื่อการแต่งงาน สูงกว่าวัยรุ่นในเขตเมืองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001