การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมาย เพื่อศึกษาความ คิดเห็นของคณะกรรมการหมู่บ้านที่มีต่อบทบาทของพระสงฆ์ ในการพัฒนาชุมชนในจังหวัดนครสวรรค์ ใน 5 กิจกรรม คือ กิจกรรมด้านการศึกษา ด้านเศรษฐกิจและอาชีพ ด้านสาธารณสุข ด้านสังคมและวัฒนธรรม ด้านการเมืองและการปกครอง และเพื่อ เปรียบเทียบความคิดเห็นของกรรมการหมู่บ้าน ที่มีต่อบทบาท ของพระสงฆ์ในการพัฒนาชุมชน จำแนกตามอายุ สถานภาพสมรส ระดับการศึกษาและอาชีพ พร้อมทั้งเรียงอันดับความสำคัญของ บทบาทของพระสงฆ์ในการพัฒนาชุมชน และรวบรวมข้อคิดเห็น เพิ่มเติม กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยคณะกรรมการหมู่บ้านในจังหวัด นครสวรรค์ จำนวน 360 คน ซึ่งใช้การสุ่มตัวอย่างแบบหลาย ขั้นตอน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ความเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที การทดสอบค่าเอฟ และทดสอบความแตกต่างเป็นรายคู่ โดยวิธี การเชฟเฟ่ ผลการวิจัยที่สำคัญสรุปได้ดังนี้ 1. ความคิดเห็นของกรรมการหมู่บ้านที่มีต่อบทบาทของ พระสงฆ์ ในการพัฒนาชุมชน ในจังหวัดนครสวรรค์ โดยรวมและ รายด้านอยู่ในระดับปานกลาง 2. กรรมการหมู่บ้านที่มีอายุต่างกัน มีความคิดเห็น ต่อบทบาทของพระสงฆ์ในการพัฒนาชุมชนในจังหวัดนครสวรรค์ โดยรวมแตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ เมื่อพิจารณา เป็นรายด้าน พบว่า ด้านเศรษฐกิจและอาชีพแตกต่างกันอย่าง มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 นอกนั้นแตกต่างกันอย่างไม่มี นัยสำคัญทางสถิติ 3. กรรมการหมู่บ้านที่มีสถานภาพสมรสต่างกัน มีความ คิดเห็นต่อบทบาทของพระสงฆ์ในการพัฒนาชุมชนในจังหวัด นครสวรรค์ โดยรวมแตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านเศรษฐกิจและอาชีพ และด้านสาธารณสุขแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ ระดับ .05 นอกนั้นแตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ 4. กรรมการหมู่บ้านที่มีการศึกษาต่างกัน มีความ คิดเห็นต่อบทบาทของพระสงฆ์ในการพัฒนาชุมชนในจังหวัด นครสวรรค์ โดยรวมแตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านเศรษฐกิจและอาชีพ แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 นอกนั้น แตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ 5. กรรมการหมู่บ้านที่ประกอบอาชีพต่างกัน มีความ คิดเห็นต่อบทบาทของพระสงฆ์ในการพัฒนาชุมชนในจังหวัด นครสวรรค์ โดยรวมแตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านเศรษฐกิจและอาชีพ แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 นอกนั้น แตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ 6. กรรมการหมู่บ้านเรียงอันดับความสำคัญของ บทบาทของพระสงฆ์ในการพัฒนาชุมชนคือ ด้านสังคมและ วัฒนธรรม มีความสำคัญมากที่สุดเป็นอันดับที่ 1 รองลงมา ด้านการศึกษาเป็นอันดับที่ 2 ด้านการเมืองการปกครอง เป็นอันดับที่ 3 ด้านสาธารณสุขเป็นอันดับที่ 4 และบทบาท ของพระสงฆ์ในการพัฒนาชุมชนน้อยที่สุด ด้านเศรษฐกิจและ อาชีพเป็นอันดับที่ 5 7. กรรมการหมู่บ้านให้ข้อคิดเห็นเพิ่มเติมเกี่ยวกับ บทบาทของพระสงฆ์ในการพัฒนาชุมชนมากที่สุด 5 ด้านดังนี้7.1 ด้านการศึกษา ควรส่งเสริมให้พระสงฆ์ ในท้องถิ่นได้ศึกษาทั้งสายสามัญและธรรมะ เพื่อจะได้มี ความรู้ ประสบการณ์ที่สามารถจะไปเป็นวิทยากรให้การ ฝึกอบรมได้ทุกโอกาส7.2 ด้านเศรษฐกิจและอาชีพ ควรตั้งกองทุน มูลนิธิสหกรณ์การผลิตจำหน่ายสินค้าที่จำเป็นโดยมีชาวบ้าน ร่วมเป็นกรรมการและเชิญผู้เชี่ยวชาญมาให้ความรู้ ฝึกอบรม แนะนำการจัดการเพิ่มผลผลิต7.3 ด้านสาธารณสุข พระสงฆ์ควรให้ความสนใจ ดูแลสัตว์เลี้ยงที่นำมาเลี้ยง หรือเข้ามาอาศัยในวัด ปลอดจาก การเป็นตัวนำพาหะของโรคภัยต่างๆ ที่อาจนำมาติดต่อกับ ประชาชนได้7.4 ด้านสังคมและวัฒนธรรม พระสงฆ์ควรเป็น ผู้ให้คำแนะนำ แนวคิดเกี่ยวกับการนำระบบการลงแขกกลับ มาใช้ เพื่อลดค่าใช้จ่ายในการจ้างแรงงานหรืออาจตั้งธนาคาร แรงงานอาสาสมัครช่วยการผลิตงาน7.5 ด้านการเมืองและการปกครอง พระสงฆ์ควร เป็นตัวกลางการต่อรองค่าเช่า หรือเป็นผู้ค้ำประกันความมั่นคง การรับซื้อผลผลิตของประชาชนในหมู่บ้าน