ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อศึกษาความตระหนัก ของครูประถมศึกษาที่ปฏิบัติหน้าที่อยู่ในโรงเรียนที่อยู่ในแนว เส้นทางของทางด่วนขั้นที่ 1 (เฉลิมมหานคร)ในการป้องกัน มลพิษทางอากาศและเสียงจากการจราจรบนทางด่วนขั้นที่ 1 (เฉลิมมหานคร) และเปรียบเทียบความตระหนักของ ครูประถมศึกษาที่ปฏิบัติหน้าที่อยู่ในโรงเรียนที่อยู่ในแนวเส้นทาง ของทางด่วนขั้นที่ 1 ในการป้องกันมลพิษทางอากาศและเสียง จากการจราจลบนทางด่วนขั้นที่ 1 ตามตัวแปรเพศ อายุ ระดับการศึกษษ สถานภาพสมรส กลุ่มประสบการณ์ที่สอน การรับรู้ข่าวสาร ระยะห่างจากทางด่วน และเครื่องป้องกัน มลพิษของโรงเรียน กลุ่มตัวอย่างคือ ครูประถมศึกษา สังกัดสำนักงานการศึกษา กรุงเทพมหานคร ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2535 จำนวน 6 โรงเรียน รวม 251 คน ซึ่งได้มาโดยการสุ่มหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถาม วิเคราะห์ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย การทดสอบค่าที การวิเคราะห์ ความแปรปรวนทางเดียวแบบที่ 1 ตัวประกอบ และการเปรียบเทียบ พหุคูณ โดยวิธีของนิวแมน-คูลส์ พบว่าครูประถมศึกษามีความตระหนัก ในการป้องกันมลพิษทางอากาศและเสียงจากการจราจรบนทางด่วนขั้นที่ 1 (เฉลิมมหานคร) อยู่ในระดับตระหนักมาก ครูประถมศึกษาที่มีเพศ ระดับการศึกษา สถานภาพสมรส กลุ่มประสบการณ์ที่สอน การรับรู้ข่าวสาร แตกต่างกัน มีความตระหนักในการป้องกันมลพิษทางอากาศและ เสียงจากการจราจรบนทางด่วนขั้นที่ 1 (เฉลิมมหานคร) แตกต่างกัน ครูประถมศึกษาที่มีอายุแตกต่างกัน มีความตระหนักในการป้องกัน มลพิษทางอากาศและเสียงแตกต่างกัน โดยพบว่าครูประถมศึกษาที่มีอายุ 51-60 ปีมีความตระหนักแตกต่างกันจากครูประถมศึกษาที่มีอายุ 41-50 ปี 31-40 ปี และอายุ 18-30 ปี อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ครูประถมศึกษาที่ปฏิบัติหน้าที่อยู่ในโรงเรียนที่มีระยะห่างจากทางด่วน แตกต่างกัน มีความตระหนักในการป้องกันมลพิษทางอากาศและเสียง จากการจราจรบนทางด่วนขั้นที่ 1 แตกต่างกัน โดยพบว่าครูประถมศึกษา ที่ปฏิบัติหน้าที่อยู่ในโรงเรียนที่มีระยะห่างจากทางด่วน 300 เมตรขึ้นไป มีความตระหนักแตกต่างจากครูประถมศึกษาที่ปฏิบัติหน้าที่อยู่ในโรงเรียน ที่มีระยะห่างจากทางด่วน 200-299 เมตร 100-199 เมตร และมีระยะห่างจากทางด่วนน้อยกว่า 100 เมตร อย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติที่ระดับ .05 ครูประถมศึกษาที่ปฏิบัติหน้าที่อยู่ในโรงเรียน ที่มีเครื่องป้องกันมลพิษและโรงเรียนที่ไม่มีเครื่องป้องกันมลพิษ มีความตระหนักในการป้องกันมลพิษทางอากาศและเสียงจากการ จราจรบนทางด่วนขั้นที่ 1 แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01