ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อศึกษาถึงตัวแปร 9 ตัวแปร ซึ่งแบ่งเป็นสามกลุ่ม คือกลุ่มตัวแปรด้านจิตวิทยา ได้แก่การมุ่งอนาคต ความเชื่ออำนาจในตน และแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ กลุ่มตัวแปร ด้านพุทธศาสนา ได้แก่ สมาชิก ขันติ และอิทธิบาท 4 และกลุ่มตัวแปร ด้านชีวสังคมได้แก่รายได้ของครอบครัว ระดับการศึกษาของบิดามารดา และความมุ่งหวังของผู้ปกครอง จะเกี่ยวข้องกับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ของนักเรียนอย่างไร กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 สังกัดกรมสามัญศึกษา จังหวัดปทุมธานี จำนวน 300 คน เครื่องมือ ที่ใช้เป็นแบบสอบถาม 8 ฉบับ คือแบบสอบถามเกี่ยวกับภูมิหลังของนักเรียน แบบสอบถามการมุ่งอนาคต ความเชื่อมั่นอำนาจในตน แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ สมาธิ ขันติ อิทธิบาท 4 และความมุ่งหวังของผู้ปกครอง พบว่านักเรียน ที่มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูง มีคุณลักษณะต่าง ๆ ตามตัวแปร 9 ตัว สูงกว่านักเรียนที่มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนต่ำ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ .001 กลุ่มตัวแปรด้านจิตวิทยาส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน มากกว่ากลุ่มตัวแปรด้านพุทธศาสนา และด้านชีวสังคม ไม่พบปฏิสัมพันธ์ ระหว่างการมุ่งอนาคตกับความเชื่ออำนาจในตน ต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ไม่พบปฏิสัมพันธ์ระหว่างการมุ่งอนาคตกับแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ ต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน