ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อศึกษาถึงบทบาทของคณะสงฆ์ ในหัวเมืองอีสานในการสนับสนุนการปกครองของรัฐ พ.ศ. 2435-2505 พบว่าด้านการศึกษา คณะสงฆ์ได้ให้การศึกษาแก่ประชาชนตามนโยบาย รวมชาติ ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีผลให้ ประชาชนในหัวเมืองอีสานได้เรียนรู้ภาษาไทยก่อให้เกิดความรู้สึกเป็นคนไทย บทบาทในการให้การศึกษาของพระสงฆ์ดังกล่าวช่วยส่งเสริมให้ประชาชน มีความผูกพันกับรัฐบาลมากยิ่งขึ้น ด้านการเผยแพร่วัฒนธรรมไทย พระสงฆ์ได้ช่วยเผยแพร่วัฒนธรรมไทย ตามนโยบายของรัฐบาลสมัย จอมพลป. พิบูลสงคราม การทำหน้าที่ในการเผยแพร่วัฒนธรรมไทย ได้ช่วยส่งเสริมอำนาจของรัฐบาลหัวเมืองอีสานให้มั่นคงขึ้น ด้านการพัฒนาชุมชน พระสงฆ์ได้เข้าไปมีส่วนช่วยพัฒนาชนบท และช่วยแก้ไขปัญหาความอยู่ดีกินดี ของประชาชนควบคุ่กับรัฐบาล ตามนโยบายการพัฒนาชุมชนของรัฐบาล สมัยจอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ จากบทบาททั้งสามด้านของคณะสงฆ์ ได้ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง เศรษฐกิจและสังคม ในหัวเมืองอีสาน และส่งผลให้พระสงฆ์ได้มีส่วนช่วยเชื่อม ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐบาลและประชาชนในหัวเมืองอีสาน มาตลอดจนถึงปัจจุบัน