ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อศึกษาปฏิสัมพันธ์ระหว่าง การกำหนดอัตราความก้าวหน้ากับระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ในบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอน กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนจำนวน 120 คน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนสุวรรณสุทธารามวิทยา ในเขตกรุงเทพมหานคร โดยการเรียงลำดับคะแนนผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนสูงและต่ำ อย่างละ 60 คน จากนั้นทำการสุ่มนักเรียน ในแต่ละกลุ่มสัมฤทธิ์ออกเป็น 3 กลุ่ม ๆ ละ 20 คน ตามประเภท ของการกำหนดอัตราความก้าวหน้า 3 ประการคือ โดยผู้เรียน โดยโปรแกรม และโดยโปรแกรมบวกเวลาในการคิดให้นักเรียน เรียนบทเรียนเรื่องพันธุกรรมจากคอมพิวเตอร์ช่วยสอน ซึ่งมีการ กำหนดอัตราความก้าวหน้าตามที่กำหนดให้ และให้นักเรียน ทำแบบทดสอบทันทีที่เรียนบทเรียนจบแล้ว พบว่านักเรียนที่มีระดับ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงและต่ำ มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ ที่ระดับ .01 ไม่ว่าจะเรียนจากบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอนที่มี การกำหนดอัตราความก้าวหน้าแบบใดก็ตาม โดยนักเรียนที่มีระดับ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงจะทำคะแนนได้สูงกว่านักเรียนที่มี ผลสัมฤทธิ์ระดับต่ำ เมื่อพิจารณาทางด้านประเภทของการกำหนด อัตราความก้าวหน้าของบทเรียน พบว่า มีความแตกต่างอย่างมีนัย สำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 ไม่ว่านักเรียนจะมีผลสัมฤทธิ์ในระดับใดก็ตาม โดยนักเรียนที่เรียนโดยกำหนดอัตราความก้าวหน้าแบบโดยผู้เรียนเอง จะมีคะแนนสูงกว่านักเรียนที่เรียนโดยกำหนดอัตราความก้าวหน้า แบบโดยโปรแกรมและแบบโดยโปรแกรมบวกเวลาในการคิด การกำหนดอัตราความก้าวหน้าไม่มีปฏิสัมพันธ์กับระดับ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน