ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อศึกษาประวัติและกิจการ ของห้องสมุดประชาชน สังกัดกระทรวงศึกษาธิการ ในด้านนโยบาย การจัดห้องสมุด การบริหาร งบประมาณ อาคารสถานที่ กฎหมาย หรือระเบียบที่เกี่ยวข้อง การรวบรวมข้อมูลมี 2 วิธีคือ ศึกษา เอกสารที่เกี่ยวข้องกับห้องสมุดประชาชน ในช่วง พ.ศ 2459-2532 การสัมภาษณ์ พบว่าด้านนโนบายการจัดห้องสมุด ในระยะเริ่มแรก รัฐบาลส่งเสริมให้จัดงหวัดทั่วประเทศจัดห้องอ่านหนังสือสำหรับประชาชน ระยะที่สองให้มีการขยายห้องสมุดประชาชนจังหวัดและห้องสมุดประชาชน จังหวัดและห้องสมุดประชาชนอำเภอทั่วประเทศ และระยะที่สาม ให้มีการปรับปรุงและจัดตั้งห้องสมุดประชาชนเพิ่มขึ้นอีกปีละ 10-20 แห่ง ด้านการบริหารงาน ในระยะแรกเป็นงานฝากแก่ครู พระภิกษุ และ ข้าราชการ ที่ว่างจากงานประจำมาช่วยดูแล ระยะที่สองมอบหมายให้ ศึกษาธิการจังหวัดและศึกษาธิการอำเภอเป็นผู้ดูแล และระยะที่สาม เริ่มจัดตั้งศูนย์การค้านอกโรงเรียนจังหวัดขึ้นดูแลการบริการห้องสมุดประชาชน ด้านงบประมาณ ในระยะเริ่มแรก ยังไม่มีงบประมาณเป็นการเฉพาะ ระยะที่สองได้รับเงินอุดหนุนจากงบประมาณของกองการศึกษาผู้ใหญ่ กระทรวงศึกษาธิการ และระยะที่สาม ได้รับการจัดสรรงบประมาณ จากกรมการศึกษานอกโรงเรียน กระทรวงศึกษาธิการ ด้านอาคารสถานที่ ในช่วงแรก ยังไม่มีอาคารเป็นเอกเทศต้องอาศัยสถานที่ของหน่วยงาน ต่าง ๆ และวัด จัดเป็นห้องอ่านหนังสือ ระยะที่สอง ยังคงอาศัยสถานที่ ของหน่วยงานต่าง ๆ เช่นเดิม และเริ่มมีการเช่าอาคารของเอกชน เป็นสำนักงานเฉพาะจัดห้องสมุดประชาชน และระยะที่สาม เริ่มมีการ สร้างอาคารเอกเทศที่ได้มาตรฐานตามที่กระทรวงศึกษาธิการกำหนด ด้านกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง พบว่าประเทศไทยยังไม่มีกฎหมาย ว่าด้วยห้องสมุดประชาชนโดยเฉพาะ แต่มีเพียงระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยห้องสมุดประชาชน 3 ฉบับ คือ พ.ศ.2492 และ 2495 และ พ.ศ. 2529 ปัญหาอุปสรรคต่อการพัฒนาห้องสมุดประชาชนมีอยู่หลายประการ ได้แก่ ห้องสมุดประชาชนหลายแห่งยังไม่มีอาคารที่เป็นเอกเทศของตนเอง ขาดแคลนบรรณารักษ์ที่มีวุฒิทางบรรณารักษศาสตร์และบุคลากรอื่น ๆ โดยเฉพาะการเลื่อนตำแหน่งของบรรณารักษ์และเจ้าหน้าที่ห้องสมุดนั้น ก.พ. กำหนดระดับตำแหน่งไว้ไม่เหมือนกับข้าราชการครู นอกจากนี้ ยังขาดงบประมาณสำหรับสร้างอาคารห้องสมุด การจัดซื้อครุภัณฑ์ การจัดซื้อหนังสือ วารสาร ตลอดจนจัดซื้ออุปกรณ์เพื่อนำมาจัดกิจกรรมห้องสมุด