ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อศึกษากระบวนการตัดสินใจ เกี่ยวกับนวกรรมการปลูกยางพาราของเกษตรกรในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ แผนแบบการวิจัยเชิงคุณภาพโดยใช้เทคนิคการจัดกลุ่มสนทนาพื้นที่ศึกษา คือหมู่บ้านดอนส้มโฮง และหมู่บ้านจำปา จังหวัดสกลนคร พบว่าการศึกษา สภาพชุมชนหมู่บ้านดอนส้มโฮงและชุมชนหมู่บ้านจำปานั้น ชุมชนทั้ง 2 แห่ง มีสภาพทางภูมิศาสตร์และสภาพทางสังคมวัฒนธรรมที่คล้ายคลึงกัน แต่มีความแตกต่างกันทางด้านเศรษฐกิจ ชาวบ้านจำปาส่วนมากมีฐานะ ทางเศรษฐกิจที่ดีกว่าชาวบ้านดอนโฮง เนื่องจากชาวบ้านจำปาส่วนมาก เป็นผู้ที่ขยันในการประกอบอาชีพและได้ลงไปทำงานที่สวนยางพาราที่ภาคใต้ การตัดสินใจเกี่ยวกับนวกรรมการปลูกยางพาราของเกษตรกรมีลักษณะ เป็นกระบวนการซึ่งประกอบด้วยขั้นความรู้ ขั้นการจูงใจ ขั้นการตัดสินใจ ขั้นการนำไปใช้ และขั้นการยืนยัน ซึ่งแต่ละขั้นตอนมีความเกี่ยวพันกับ เกษตรกรกลุ่มที่ยอมรับการปลูกยางพารา มีกระบวนการตัดสินใจเกี่ยวกับ นวกรรมการปลูกยางพาราในลักษณะที่แตกต่างจากเกษตรกรกลุ่มที่ไม่ยอมรับ การปลูกยางพารา ด้านประสบการณ์เดิม สถานภาพทางเศรษฐกิจและสังคม พฤติกรรมการเปิดรับสาร ความต้องการที่จะมีการเปลี่ยนแปลงและ การคาดหวังผลประโยชน์ทำให้เกษตรกรมีปริมาณความรู้เกี่ยวกับยางพารา โดยเฉพาะความรู้ที่เกี่ยวข้องกับหลักการนั้นมีลักษณะแตกต่างกันระหว่าง เกษตรกรกลุ่มที่ยอมรับการปลูกยางพาราและกลุ่มที่ไม่ยอมรับ การปลูกยางพารา การรับรู้คุณลักษณะของการปลูกยางพาราในด้านความเข้ากันได้ และ ด้านประโยชน์เชิงเทียบ ทัศนคติต่อการปลูกยางพาราและบรรทัดฐาน ทางจิตวิสัยทำให้เกษตรกรกลุ่มที่ยอมรับการปลูกยางพาราเกิดความรู้สึกชอบ และเห็นประโยชน์จากการปลูกยางพาราในลักษณะที่แตกต่างจากเกษตรกร กลุ่มที่ไม่ยอมรับการปลูกยางพารา เกษตรกรกลุ่มที่ยอมรับการปลูกยางพารา มีการตัดสินใจโดยคำนึงถึงผลกำไรที่จะได้รับในขณะที่เกษตรกร กลุ่มที่ไม่ยอมรับการปลูกยางพารามีการตัดสินใจโดยใช้หลักความปลอดภัย ไว้ก่อน ในเขตพื้นที่เป้าหมายของโครงการนั้น การรับรู้สนับสนุนจาก ภาครัฐบาลที่ถูกต้องทำให้เกษตรกรกลุ่มที่ยอมรับการปลูกยางพารา มีการตัดสินใจในลักษณะที่แตกต่างจากกลุ่มที่ไม่ยอมรับการปลูกยางพารา สำหรับปัจจัยด้านการสื่อสารโดยเฉพาะสื่อบุคคลมีความสำคัญ ต่อพฤติกรรมการตัดสินใจทุกขั้นตอน