ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อศึกษาเรื่องผลกระทบ ของการเปลี่ยนแปลงอำนาจทางการเมืองในอีสาน ตั้งแต่สมัย สุโขทัยจนถึงสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น (พ.ศ. 1792-2394) พบว่า ดินแดนอีสานมีการเปลี่ยนแปลงอำนาจรัฐที่มีอิทธิพลทางการเมือง ในบริเวณนี้หลายครั้ง การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้มีส่วนทำให้ดินแดนอีสาน ส่วนเหนือและส่วนใต้แยกไปผูกพันกับศูนย์อำนวจแต่และแห่งคือดินแดน อีสานส่วนเหนือถูกปกครองโดยอาณาจักรล้านช้างและอีสานส่วนใต้ อยู่ภายใต้การปกครองของอาณาจักรเขมร การที่อีสานส่วนเหนือ และส่วนใต้ผูกพันกับศูนย์อำนาจแตกต่างกันทำให้ดินแดนทั้งสอง รับวัฒนธรรมและมีการผสมผสานทางเชื้อชาติในกลุ่มประชาชน ที่แตกต่างกันด้วย ครั้งเมื่ออาณาจักรไทยเข้าไปปกครองดินแดนทั้งสอง เข้าด้วยกันในสมัยธนบุรีและรัตนโกสินทร์ตอนต้น ประชาชนในดินแดน อีสานส่วนเหนือและส่วนใต้ก็ไม่มีความผูกพันเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันได้ เพราะไม่มีความสัมพันธ์ทางการเมืองต่อกันมาช้านาน จะเห็นได้ว่า ผู้นำในดินแดนอีสานใต้ได้ช่วยอาณาจักรไทยบุกตีเมืองศูนย์กลาง ของอาณาจักรล้านช้าง เช่น เมืองจำปาศักดิ์ เวียงจันทน์ หลวงพระบาง และเมืองในอีสานส่วนเหนือในระหว่าง พ.ศ. 2319-2321 นอกจากนี้แล้วกลุ่มผู้นำเมืองในอีสานส่วนใต้ยังได้ร่วมมือกันต่อต้าน กบฏเจ้าอนุวงศ์ ในปี พ.ศ. 2369 ซึ่งเป็นกบฏที่เมืองเวียงจันทร์ ร่วมมือกับเมือหลายเมืองในอีสานส่วนเหนืออีกด้วย เมื่ออาณาจักรไทย สามารถรวบอำนาจเข้าสู่ศูนย์กลาง และจัดการปกครองมณฑลต่าง ๆ ในดินแดนอีสานใด้สำเร็จ ความรู้สึกแปลกแยกต่อกันทางการเมือง ของชาวอีสานส่วนเหนือและส่วนใต้ก็ค่อย ๆ หมดไป คงเหลือเพียง ร่องรอยของความแตกต่างทางวัฒนธรรมของประชาชนในดินแดนทั้งสอง ที่มีปรากฏอยู่บ้างในปัจจุบัน