ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ ของนักเรียนที่มีโอกาสเลือกบทเรียนกับที่ไม่มีโอกาสเลือกบทเรียน และเพื่อศึกษาความสัมพันธ์และปฏิสัมพันธ์ระหว่างการเลือกกับ ระดับความสามารถพื้นฐาน กลุ่มตัวอย่างได้แก่นักเรียนชั้น ป.4 เนื้อหาในการทดลองได้แก่ เรื่องการคูณเศษส่วนและมีชุดทดลอง ฝึกโดยใช้เนื้อหาเรื่องการบวกลบเศษส่วนที่มีส่วนไม่เท่ากัน สื่อการทดลองเป็นบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอนโปรแกรมเรียน สำหรับกลุ่มทดลองมี 6 แบบ คือ แบบสัญลักษณ์ ไดอะแกรม และภาพเหมือนจริงโดยแต่ละแบบมีการจัดลำดับแบบฝึกชนิดหน่วย ต่อหน่วยกับฝึกรวบครั้งเดียว กำหนดให้บทเรียนภาพไดอะแกรม-ฝึกย่อย เป็นบทเรียนสำหรับกลุ่มควบคุม สรุปได้ดังนี้ แนวโน้มการเพิ่มของ คะแนนเฉลี่ยระหว่างกลุ่มทดลองกับกลุ่มควบคุมแต่แนวโน้มคะแนนเฉลี่ย ของนักเรียนทั้งหมดเพิ่มขึ้น ผลการทดสอบเหล่านี้เป็นไปในลักษณะ เดียวกันทุกรายสมรรถภาพและกลุ่มความสามารถ นักเรียนเลือกเรียน มากในแบบเรียนประเภทการฝึกย่อยทั้งสามแบบโดยเฉพาะในแบบ ภาพเหมือนจริง-ฝึกย่อย มีแนวโน้มว่านักเรียนที่มีระดับความสามารถต่างกัน มีความชอบหรือความถนัดในแบบเรียนต่างชนิดกัน โดยกลุ่มความสามารถสูง มีความชอบหรือความถนัดในแบบเรียนต่างชนิดกัน โดยกลุ่มความสามารถสูง มีความชอบหรือความถนัดในแบบไดอะแกรม-ฝึกย่อย กลุ่มความสามารถ ปานกลางได้แก่ แบบภาพเหมือนจริง-ฝึกย่อย ส่วนกลุ่มความสามารถต่ำ ไม่แสดงแนวโน้มของการเลือกในแบบเรียนใดอย่างชัดเจน ทั้งกลุ่มทดลอง และกลุ่มควบคุมชอบการเรียนแบบมีโอกาสให้เลือกมากกว่าแบบไม่ให้เลือก กลุ่มทดลองแสดงพฤติกรรมไม่แตกต่างกับกลุ่มควบคุมในด้านความตั้งใจเรียน และความมีสมาธิ แต่แสดงมากกว่าในด้านความพอใจในการเรียน โดยการทำกิจกรรมการเรียนทบทวนอีกภายหลังการเรียนจบทุกหน่วยแล้ว