วัตถุประสงค์ในการศึกษาครั้งนี้ คือ (1) ศึกษาสภาพพื้นฐานของเด็กและเยาวชนผู้กระทำผิดซ้ำ (2) ศึกษาลักษณะการกระทำผิดของเด็กและเยาวชน (3) ศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการกระทำผิดซ้ำของเด็กและเยาวชน การรวบรวมข้อมูลใช้แบบสอบถาม โดยผู้ศึกษาดำเนินการกับเด็กและเยาวชนผู้กระทำผิดซ้ำ ซึ่งถูกศาลคดีเด็กและเยาวชนตัดสินให้ฝึกอบรมอยู่ในสถานฝึกและอบรม บ้านกรุณา บ้านมุทิตา และบ้านปราณี รวม 161 คน (ชาย 147 คน, หญิง 14 คน) การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ ค่าร้อยละ มัชฌิมเลขคณิต ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน, ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุแบบขั้นตอน สภาพพื้นฐานของเด็กและเยาวชนผู้กระทำผิดซ้ำ ส่วนใหญ่เป็นเยาวชนชาย ศึกษาเพียงระดับประถมศึกษา อาศัยอยู่กับบิดามารดา ซึ่งยังอยู่ร่วมกัน มีอาชีพรับจ้างทั้งคู่ และมีรายได้รวมกันไม่เกินเดือนละ 6,000 บาท เด็กและเยาวชนส่วนใหญ่เป็นลูกคนโต มีพี่น้อง 1-5 คน และมักไม่มีผู้กระทำผิดที่ถูกจับกุมในครอบครัว ลักษณะการกระทำผิดย้อนหลัง 5 ครั้ง เป็นข้อหาเกี่ยวกับยาเสพติดโดยรวมมากที่สุด และในแต่ละครั้งเป็นความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดมากที่สุดเช่นกัน ในการกระทำผิดครั้งที่1 ศาลฯ มักตัดสินให้คุมประพฤติ ส่วนในการกระทำผิดครั้งต่อ ๆ มา ศาลฯ มักตัดสินให้ส่งไปสถานฝึกอบรม ระยะเวลาที่ถูกคุมประพฤติและถูกฝึกอบรมนั้น มักอยู่ในช่วง 1-12เดือน โดยส่วนใหญ่มีช่วงเวลาภายหลังพ้นโทษแต่ละครั้งจนถึงการกระทำผิดครั้งใหม่ไม่เกิน 1 ปี ส่วนสาเหตุที่กระทำผิดครั้งที่ 1และ 2 ส่วนใหญ่เพราะเพื่อนชวน ครั้งที่ 3 เพราะมีปัญหาครอบครัว ครั้งที่ 4 และครั้งที่ 5 เพราะติดยาเสพติด การทดสอบสมมติฐานพบว่า ระดับการศึกษา การติดยาเสพติดและสภาพความกดดันภายหลังออกจากสถานฝึกอบรม มีความสัมพันธ์กับการกระทำผิดซ้ำของเด็กและเยาวชนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และพบว่ามี 4 ปัจจัยที่ส่งผลโดยตรงต่อการกระทำผิดซ้ำ เรียงตามลำดับ คือ ระดับการศึกษา การติดยาเสพติด สภาพความกดดันภายหลังออกจากสถานฝึกอบรมและการนำความรู้จากการฝึกอบรมไปใช้ภายหลังปล่อย โดยสามารถอธิบายความผันแปรในการกระทำผิดซ้ำของเด็กและเยาวชนได้ร้อยละ 31.11 ส่วนปัจจัยที่สนับสนุนปัจจัยข้างต้นซึ่งส่งผลต่อการกระทำผิดซ้ำ ได้แก่ ฐานะของครอบครัวการคบเพื่อนที่มีความประพฤติไม่เหมาะสม ความสัมพันธ์ในครอบครัว และการสงเคราะห์ภายหลังปล่อย ตามลำดับ ข้อเสนอแนะ 1. ควรสร้างความรักและความเข้าใจอันดีต่อกันภายในครอบครัว เพื่อให้เด็กและเยาวชนมีความอบอุ่นและมีกำลังใจแก้ไขความผิดพลาดของตนเอง และผู้ปกครองควรเอาใจใส่ดูแลพฤติกรรมของบุตรหลานอย่างสม่ำเสมอ เพื่อป้องกันมิให้เด็กและเยาวชนกระทำผิด นอกจากนี้ ควรเตรียมความพร้อมของครอบครัวก่อนปล่อยตัวเด็กและเยาวชน โดยให้ความรู้ความเข้าใจแก่ผู้ปกครองในการแก้ไขความประพฤติของบุตรหลาน ควรให้การสงเคราะห์ครอบครัวที่มีฐานะยากจน เพื่อลดปัญหาในครอบครัว ซึ่งอาจลดความกดดันของเด็กและเยาวชนหลังปล่อย เป็นการป้องกันการกระทำผิดซ้ำ 2. ควรขยายการศึกษาภาคบังคับให้เป็น 9 ปี โดยเร็วเพื่อให้เด็กและเยาวชนมีระดับการศึกษาสูงขึ้นซึ่งจะช่วยเพิ่มวุฒิภาวะ 3. ควรปราบปรามการผลิตและการจำหน่ายยาเสพติดให้ได้ผลเด็ดขาด รวมทั้งควรให้การบำบัดรักษาเด็กและเยาวชนที่ติดยาเสพติดให้หายขาดก่อนปล่อยตัวออกไปจากสถานฝึกอบรมนอกจากนี้ครอบครัวและชุมชนควรร่วมมือกันในการป้องกันการติดยาเสพติดของเด็กและเยาวชน 4. สถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน ควรขยายเป้าหมายการแก้ไขความประพฤติของเด็กให้ครอบคลุมถึงครอบครัวและชุมชนด้วย เพื่อให้สามารถป้องกันการกระทำผิดซ้ำ ๆอย่างได้ผล ควรเพิ่มบุคลากรให้เพียงพอ จัดหาอุปกรณ์การฝึกวิชาชีพให้ทันสมัย เน้นการฝึกปฏิบัติให้มากขึ้น และควรปรับปรุงปลักสุตรวิชาชีพให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาด ควรขยายสถานฝึกอบรมให้กว้างขวางขึ้น และควรแยกเด็กที่กระทำผิดในข้อหารุนแรงออกจากข้อหาเบา ๆ 5. รัฐควรเน้นการสงเคราะห์หลังปล่อย โดยเพิ่มงบประมาณและบุคลากรให้มากขึ้น รวมทั้งสนับสนุนให้ภาคเอกชนเข้ามามีส่วนร่วมด้วย และจัดสร้างสถานสงเคราะห์ภายหลังปล่อยเพื่อฟื้นฟูปรับสภาพจิตใจของเด็กและเยาวชนก่อนปล่อยตัวสู่สังคม