การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการดำเนินงานของคณะกรรมการหมู่บ้านในการพัฒนาคุณภาพชีวิตด้วยความจำเป็นพื้นฐาน ได้แก่ ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับตัวคณะกรรมการหมู่บ้านประชาชนในหมู่บ้าน และคณะทำงานสนับสนุนการปฏิบัติการพัฒนาชนบทระดับตำบล (คปต.)โดยศึกษา 2 กลุ่มหมู่บ้าน คือ กลุ่มหมู่บ้านที่ไม่สามารถแก้ปัญหาที่ตกเกณฑ์ จปฐ. และกลุ่มหมู่บ้านที่สามารถแก้ปัญหาที่ตกเกณฑ์ จปฐ. ได้ จากผลการสำรวจ จปฐ.ปี พ.ศ. 2529 กับปี พ.ศ. 2530 ของตำบลวังน้ำเย็น อำเภอแสวงหา จังหวัดอ่างทอง ตามปัญหาที่ตกเกณฑ์ จปฐ. คือเรื่องการขาดสารอาหารในเด็ก และการปลูกพืชหมุนเวียนกลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย คณะกรรมการหมู่บ้านจำนวน 32 คนประชาชนจำนวน 129 คน และ คปต. จำนวน 4 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูลประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์รายบุคคลและการสัมภาษณ์เจาะลึก สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือร้อยละ ค่าเฉลี่ย และ Student-t-test ผลการศึกษาพบว่า 1. ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จในการแก้ไขปัญหาที่ตกเกณฑ์ความจำเป็นพื้นฐาน เรื่องการขาดสารอาหารในเด็กได้แก่ ปัจจัยที่มาจากการปฏิบัติในการสนับสนุนการดำเนินงานของเจ้าหน้าที่ คปต. (สาธารณสุขตำบล)โดยส่วนใหญ่เจ้าหน้าที่ดำเนินการเอง ไม่ได้มอบหมายให้คณะกรรมการหมู่บ้าน เจ้าหน้าที่จะดำเนินการร่วมกับอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) และผู้สื่อข่าวสาธารณสุข (ผสส.) และปัจจัยภายนอกที่สำคัญอีกปัจจัยหนึ่งได้แก่ กองทุนอาหารเสริม ส่วนปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับคณะกรรมการหมู่บ้านทั้งด้านความรู้และการปฏิบัติตามกระบวนการ จปฐ. ตลอดจนการปฏิบัติในการสนับสนุนการแก้ไขปัญหาไม่ได้เป็นปัจจัยหลักในการแก้ไขปัญหา การขาดสารอาหารของเด็กในหมู่บ้านที่ศึกษาครั้งนี้ สำหรับปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับประชาชนในเรื่องความรู้เรื่อง จปฐ. และเรื่องการแก้ไขการขาดสารอาหาร ไม่มีผลต่อการแก้ปัญหาโดยตรง ส่วนการปฏิบัติของประชาชนในการแก้ไขปัญหาการขาดสารอาหารในเด็กมีผลต่อการแก้ปัญหา 2. ปัจจัยที่มีต่อความสำเร็จในการแก้ปัญหาที่ตกเกณฑ์ความจำเป็นพื้นฐานเรื่องการปลูกพืชหมุนเวียน เป็นปัจจัยที่เกี่ยวกับการตัดสินใจปฏิบัติของประชาชนโดยตรง ได้แก่ปัจจัยของสภาพพื้นที่ แหล่งน้ำ อาชีพและเหตุผลทางเศรษฐกิจซึ่งมีผลให้ประชาชนเรียนรู้ และตัดสินใจในการปฏิบัติหรือไม่ปฏิบัติ ส่วนปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับคณะกรรมการหมู่บ้านและการสนับสนุนจากเจ้าหน้าที่ คปต. ไม่มีผลโดยตรงต่อผลการแก้ปัญหา