การนอนหลับที่ดีถือว่าเป็นสิ่งที่มีความจำเป็นสำหรับมนุษย์ทั้งในภาวะปกติ และภาวะเจ็บป่วยโดยเฉพาะในกลุ่มผู้ป่วยที่ต้องเข้ารับการรักษาด้วยการผ่าตัด เนื่องจาก การนอนหลับที่ดีมีคุณภาพเป็นสิ่งที่มีความสำคัญต่อการสนับสนุนการหายของแผลและการ ฟื้นตัวของผู้ป่วยภายหลังจากการผ่าตัด แต่เนื่องจากการนอนหลับของผู้ป่วยในขณะอยู่ โรงพยาบาลถูกกระทบจากปัจจัยหลายประการทั้งปัจจัยภายในได้แก่เพศ, อาการปวด, ความวิตกกังวลและปัจจัยภายนอก ได้แก่ความสุขสบายและกิจกรรมการพยาบาล ที่ส่งผล ทำให้คุณภาพการนอนหลับทั้งในเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพมีค่าลดลง. การศึกษาวิจัยในครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงบรรยายโดยมีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบาย คุณภาพการนอนหลับและปัจจัยที่สามารถนำมาทำนายคุณภาพการนอนหลับในระยะหลังผ่าตัด ในกลุ่มผู้ป่วยศัลยกรรมช่องท้อง โดยอาศัยกรอบแนวคิดกลไกการตอบสนองของมนุษย์ต่อภาวะ สุขภาพดีและภาวะการเจ็บป่วย: ตามแนวคิดการรับรู้ตามประสบการณ์ของมิเชลและคณะ กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยชายและหญิงที่มีอายุมากกว่า 15 ปีที่ได้รับการผ่าตัดช่องท้อง จำนวน 103 รายที่เข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยศัลยกรรมชายและหญิงในโรงพยาบาลตำรวจ, โรงพยาบาลพระมงกุฎ, และโรงพยาบาลเลิศสินตั้งแต่เดือน มกราคม ถึง มีนาคม 2545 การเก็บรวบรวมข้อมูลผู้วิจัยเป็นผู้เก็บรวบรวมข้อมูลเองทั้งหมดโดยใช้วิธีการสัมภาษณ์ อย่างมีโครงสร้างและการจดบันทึกข้อมูลส่วนบุคคลจากแฟ้มประวัติผู้ป่วยในวันที่ 3 หลังการผ่าตัด ซึ่งประกอบไปด้วยแบบสอบถามทั้งหมด 6 ชุดคือแบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล, แบบสอบถามคุณภาพการนอนหลับ, แบบสอบถามอาการเจ็บปวด, แบบสอบถามความวิตกกังวล, แบบสอบถามความสุขสบายและแบบสอบถามความวิตกกังวล ข้อมูลที่เก็บรวบรวมได้นำมาวิเคราะห์ ด้วยสถิติความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน พิสัย ความเบ้และค่า สัมประสิทธิ์สัมพันธ์พหุคูณ. ผลการศึกษาในครั้งนี้พบว่าคุณภาพการนอนหลับในกลุ่มตัวอย่างอยู่ในระดับปานกลาง โดยระยะเวลาการนอนหลับมีแนวโน้มค่อนข้างสูง, ความแปรปรวนของการนอนหลับมีแนวโน้ม ค่อนข้างต่ำ, ประสิทธิภาพของการนอนหลับมีแนวโน้มค่อนข้างสูงและการงีบหลับมีแนวโน้ม ค่อนข้างต่ำ ปัจจัยที่สามารถนำมาทำนายคุณภาพการนอบหลับได้เป็นอันดับแรกได้แก่ความ วิตกกังวลและกิจกรรมการพยาบาลตามลำดับ โดยปัจจัยทั้งสองตัวสามารถนำมาอธิบายถึงการ เปลี่ยนแปลงของคุณภาพการนอนหลับในระยะหลังผ่าตัดได้ 13.42% (p < 0.001) ส่วนปัจจัย ที่ไม่สามารถนำมาทำนายคุณภาพการนอนหลับในการศึกษาครั้งนี้ได้แก่ปัจจัยเกี่ยวกับเพศ, อาการปวดและความสุขสบาย. ผลการศึกษาในครั้งนี้สามารถช่วยเป็นแนวทางให้แก่พยาบาลและบุคลากรในทีมสุขภาพ ให้ตระหนักถึงความสำคัญในการสนับสนุนการดูแลผู้ป่วยที่อยู่ในระยะหลังผ่าตัดที่ต้อง มีการวางแผนการจัดการและการควบคุมเกี่ยวกับความวิตกกังวลของผู้ป่วยในระยะหลังผ่าตัด นอกจากนั้นพยาบาลควรมีการจัดการและการวางแผนการพยาบาลอย่างเหมาะสมให้แก่ผู้ป่วย เพื่อสนับสนุนให้ผู้ป่วยมีคุณภาพการนอนหลับที่ดีทั้งในเชิงปริมาณและคุณภาพในขณะพัก รักษาตัวอยู่โรงพยาบาล.