อาการผอมแห้งในผู้ป่วยโรคลิ้นหัวใจพิการ เป็นภาวะที่คุกคามต่อสุขภาพและชีวิต เสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อน ผู้ศึกษาจึงสนใจศึกษาความชุกของอาการผอมแห้ง และปัจจัยที่มี ความสัมพันธ์ต่ออาการผอมแห้ง กลุ่มตัวอย่างในการศึกษาเป็นผู้ป่วยโรคลิ้นหัวใจพิการ ซึ่งมารับการตรวจรักษา ณ คลินิกโรคหัวใจ แผนกตรวจรักษาผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลศิริราช จำนวน 86 คน เก็บรวบรวมข้อมูลจากแฟ้มประวัติการเจ็บป่วย และสัมภาษณ์อาการผิดปกติ ในการรับประทานอาหารของผู้ป่วย การเปลี่ยนแปลงของระดับ BMI วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ สถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และความสัมพันธ์ Pearson Product Moment Correlation Coefficient ผลการศึกษาจากกลุ่มตัวอย่างทั้งสิ้น 86 คน มีอาการผอมแห้ง 25 คน (29.1%) ส่วนใหญ่ของผู้ป่วยที่มีอาการผอมแห้งเป็นผู้หญิงร้อยละ 84 และอัตราส่วนของผู้หญิง มากกว่าผู้ชาย 5 : 1 มีอายุอยู่ระหว่าง 20-40 ปี ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีรายได้น้อยกว่า 5,000 บาท/เดือน ร้อยละ 80 ผู้ที่ไม่มีอาการผอมแห้งมีรายได้น้อยกว่า 5,000 บาท/เดือน ร้อยละ 50 ผู้ที่มีอาการผอมแห้งมีระดับ NYHA ระดับ 3 เป็น 2 เท่าของผู้ไม่มีอาการ ผอมแห้ง ผู้มีอาการผอมแห้งมีระยะเวลาเจ็บป่วยระหว่าง 1-5 ปี มากกว่าผู้ไม่มีอาการ ผอมแห้งเป็น 1.5 : 1 และผลของ LVEF ของกลุ่มที่มีอาการผอมแห้งน้อยกว่า 50% มากกว่า ผู้ไม่มีอาการผอมแห้งร้อยละ 22.7 และ 7.4 ตามลำดับ กลุ่มที่ผอมแห้งมีน้ำหนักลดลง ปานกลางร้อยละ 72 กลุ่มที่ไม่มีอาการผอมแห้งมีน้ำหนักลดลงเพียงร้อยละ 36 และกลุ่ม ที่อาการผอมแห้งมีอาการผิดปกติที่เป็นอุปสรรคต่อการรับประทานอาหารร้อยละ 72 ในขณะ ที่กลุ่มที่ไม่มีอาการผอมแห้งมีอาการที่เป็นอุปสรรคเพียงร้อยละ 23 ร้อยละ 60 ของ กลุ่มที่มีอาการผอมแห้งมีอาการเหนื่อยหอบมาก ในขณะที่ผู้ไม่ผอมแห้งมีอาการเหนื่อยหอบ มากเพียงร้อยละ 28 ความรุนแรงของโรค อาการผิดปกติที่เป็นอุปสรรคในการรับประทานอาหาร ลักษณะ ชนิด และปริมาณอาหาร และอาการเหนื่อยหอบมีความสัมพันธ์ทางลบกับค่า BMI (r = -.349, -.545, -.431, และ -.413, ตามลำดับ) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<.01) พยาบาล และ บุคลากรทางสุขภาพ ควรให้ความสนใจผู้ป่วยโรคลิ้นหัวใจพิการ ซึ่ง มีน้ำหนักร่างกายลดลงมากกว่าร้อยละ 5 ของน้ำหนักเดิม ภายใน 2 สัปดาห์ ถึง 6 เดือน และควรสร้างคู่มือให้คำแนะนำการปฏิบัติตัวแก่ผู้ป่วย ให้ผู้ป่วยจดบันทึกน้ำหนักตัว สังเกตอาการผิดปกติต่างๆ ที่มีผลในการเพิ่ม BEE และเพื่อพยาบาลจะได้ให้ความช่วยเหลือ แก้ปัญหาอาการผอมแห้งของผู้ป่วย