แผลกดทับเป็นภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญในผู้ป่วยโรคทางระบบประสาทที่เข้ารับการ รักษาในโรงพยาบาล เนื่องจากทำให้ต้องอยู่ในโรงพยาบาลนานและเสียค่าใช้จ่ายในการ รักษาสูง การศึกษานี้เป็นการศึกษาแบบ Hospital Based Concurrent Cohort Study เพื่อศึกษาปัจจัยเสี่ยงและปัจจัยทำนายการเกิดแผลกดทับในผู้ป่วยโรคทางระบบประสาท ที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล ผู้เข้าร่วมวิจัยเป็นผู้ที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล พระนั่งเกล้าระหว่างวันที่ 9 มกราคม ถึงวันที่ 12 มีนาคม 2545 คัดเลือกจากประชากร ที่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์คือมีอายุ 15 ปีขึ้นไป รับไว้ในโรงพยาบาลไม่เกิน 24 ชั่วโมง โดยต้องไม่มีแผลกดทับเกิดขึ้นก่อนเมื่อแรกรับ และเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลตั้งแต่ 4 วันขึ้นไปจนถึง 14 วัน ประกอบด้วยกลุ่มศึกษาเป็นผู้ป่วยที่ตรวจพบว่ามีแผลกดทับ เกิดขึ้นใหม่จำนวน 30 คน และกลุ่มควบคุมเป็นผู้ป่วยที่ตรวจไม่พบแผลกดทับเกิดขึ้นใหม่ จำนวน 60 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบบันทึกข้อมูลทั่วไป, แบบประเมินความเสี่ยงในการ เกิดแผลกดทับของบราเดนและแบบประเมินสภาพผิวหนัง เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการประเมิน ผู้ป่วยทุกวันในเวลาเดียวกันจนกระทั่งผู้ป่วยจำหน่ายออกจากการศึกษา โดยผู้วิจัยและ ผู้ช่วยวิจัย ซึ่งมีความเท่าเทียมกันในการประเมินความเสี่ยงจากการเกิดแผลกดทับโดย ค่าสัมประสิทธิ์แคปปา 0.905 และจากการประเมินสภาพผิวหนังได้ค่าสัมประสิทธิ์ แคปปา 0.980 ผลการศึกษาพบว่าผู้ที่เกิดแผลกดทับมีอายุเฉลี่ย 66.07 ปี ((+,ฑ)13.01), ส่วนใหญ่เป็นโรคหลอดเลือดในสมอง (26.7%) การประเมินความเสี่ยงสามารถทำนายการเกิด แผลกดทับได้ 80% พบการเกิดแผลกดทับมากที่สุดในวันที่ 2 ภายหลังเข้ารับการรักษา ในโรงพยาบาล ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยเสี่ยงกับการเกิดแผลกดทับด้วย Multiple Logistic Regression พบว่าผู้ที่มีปัญหาจากแรงเสียดสีและแรงเฉือนจะเพิ่ม ความเสี่ยงต่อการเกิดแผลกดทับเป็น 32.568 เท่า (95%CI = 3.668-289.183) ของผู้ที่ ไม่มีปัญหาจากแรงนี้ และผู้ที่มีความชื้นของผิวหนังตลอดเวลาเพิ่มโอกาสเสี่ยงต่อการ เกิดแผลกดทับเป็น 5.529 เท่า (95%CI = 1.356-22.621) ของผู้ที่มีความชื้นของผิวหนัง เป็นปกติ จากการศึกษาครั้งนี้ ผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะคือ ควรมีการประเมินความเสี่ยงต่อ การเกิดแผลกดทับในผู้ป่วยที่รับใหม่ทุกรายอย่างเป็นระบบและวางแนวทางในการป้องกัน ควรจัดโครงการให้ความรู้และแนวทางปฏิบัติในการป้องกันแผลกดทับให้แก่บุคลากรในทีมสุขภาพ, ผู้ป่วยและญาติตลอดจนผู้ดูแล โดยเฉพาะปัญหาจากแรงเสียดสีและแรงเฉือนตอลดจนความชื้น ของผิวหนัง เพื่อลดอัตราการเกิดแผลกดทับในผู้ป่วยโรคทางระบบประสาทที่เข้ารับการรักษา ในโรงพยาบาล