ภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กในหญิงตั้งครรภ์ นับว่ามีความสำคัญเป็นอย่างมาก เนื่องจากมีผลกระทบต่อภาวะสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์และทารกในครรภ์ เป็นภาวะที่สามารถ ป้องกันและรักษาให้หายขาดได้ การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาผลของการเยี่ยมบ้านต่อการปฏิบัติตัวและระดับค่าฮีมาโตคริต ของหญิงตั้งครรภ์ ที่มีภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก ที่มาฝากครรภ์ ณ โรงพยาบาลหนองสองห้อง จังหวัดขอนแก่น ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2542 - 30 มิถุนายน 2543 ประกอบด้วยกลุ่มทดลอง 10 ราย และกลุ่มเปรียบเทียบ 9 ราย ซึ่งกลุ่มทดลองได้รับบริการตามปกติจากคลินิก ฝากครรภ์ และได้รับการเยี่ยมบ้านโดยประยุกต์แบบจำลองระบบของนิวแมนจากผู้วิจัยใน สัปดาห์ที่ 2, 3 และ 4 ของการวิจัย โดยการปฏิบัติการพยาบาลด้วยแนวคิดการป้องกัน ระยะที่ 2 ซึ่งกระบวนการพยาบาลที่ใช้ประกอบด้วย การประเมินปัญหา การวินิจฉัยทางการ พยาบาล การวางแผน การปฏิบัติทางการพยาบาลและการประเมินผลผลลัพธ์ ร่วมกันระหว่าง ผู้วิจัยและหญิงตั้งครรภ์ ส่วนกลุ่มเปรียบเทียบได้รับบริการตามปกติที่คลินิกฝากครรภ์ เก็บรวบรวมข้อมูลก่อนและหลังการทดลอง โดยใช้แบบสัมภาษณ์ข้อมูลทั่วไป การปฏิบัติตัว และระดับค่าฮีมาโตคริต ดำเนินการเก็บข้อมูลหลังเข้าร่วมโครงการ 60-70 วัน วิเคราะห์ ข้อมูลด้วยสถิติค่าเฉลี่ย, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน, Independent t-test และ Paired t-test ผลการวิจัย พบว่า ภายหลังการทดลอง หญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจางจากการ ขาดธาตุเหล็กกลุ่มทดลอง มีคะแนนเฉลี่ยของการปฏิบัติตัวที่ถูกต้อง และระดับค่าฮีมาโตคริต เพิ่มขึ้น อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) และเมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มเปรียบเทียบ พบว่า มีคะแนนเฉลี่ยของการปฏิบัติตัวที่ถูกต้องเพิ่มขึ้นและแตกต่างกับกลุ่มเปรียบเทียบ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) แต่เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มเปรียบเทียบ พบว่า ระดับค่าฮีมาโตคริตโดยเฉลี่ยเพิ่มขึ้น แต่ไม่แตกต่างกัน ข้อเสนอแนะจากการวิจัย ควรมีการนำรูปแบบของการเยี่ยมบ้านโดยประยุกต์แบบ จำลองระบบของนิวแมนไปประยุกต์ใช้ในผู้ป่วยด้วยโรคเรื้อรังหรือโรคอื่น ๆ เช่น หญิงตั้งครรภ์ที่เป็นธาลาสซีเมียหรือหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะแทรกซ้อนในระหว่าง การตั้งครรภ์