การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงวัฒนธรรมตำรวจและสภาพแรงจูงใจ ในการปฏิบัติงานรวมทั้งปัจจัยที่มีผลต่อแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของพนักงานสอบสวน (สบ.1) ตลอดจนแนวทางเสริมสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติงาน โดยกลุ่มตัวอย่างในการศึกษา คือ พนักงานสอบสวน (สบ.1) ในสังกัดกองบัญชาการตำรวจนครบาล จำนวน 396 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ แบบสอบถามการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรม สำเร็จรูป SPSS (Statistical Package for Social Sciences) โดยใช้ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน t-test, F-test และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ ผลการวิจัยพบว่าพนักงานสอบสวน (สบ.1) ในสังกัดกองบัญชาการตำรวจนครบาลมี สภาพปัจจัยอนามัย ได้แก่ นโยบายและการบริหารงานสอบสวน สัมพันธภาพกับผู้บังคับบัญชา เพื่อบริหารงานและผู้ใต้บังคับบัญชา ความมั่นคงในงานสอบสวน สภาพการทำงาน และเงินเดือน ค่าตอบแทนพนักงานสอบสวน มีระดับการวัดอยู่ในระดับปานกลาง มีสภาพปัจจัยจูงใจ ได้แก่ ความสำเร็จในงานสอบสวน การได้รับการยอมรับนับถือ การก้าวหน้าในสายงานสอบสวน และ ลักษณะงานสอบสวน มีระดับการวัดอยู่ในระดับปานกลาง มีสภาพปัจจัยทางวัฒนธรรมตำรวจ ได้แก่ การมีอำนาจนิยมตำรวจ การแทรกแซงและวิ่งเต้น การที่ต้องเคร่งครัดต่อวินัยตำรวจ และให้ความร่วมมือกันของตำรวจ มีระดับการวัดอยู่ในระดับปานกลาง สภาพปัจจัยแรงจูงใจ หรือพฤติกรรมในการปฏิบัติงาน มีระดับการวัดอยู่ในระดับสูง และพบว่าปัจจัยที่มีผล ต่อแรงจูงใจในการปฏิบัติงานแตกต่างกัน คือ ปัจจัยอนามัย และปัจจัยส่วนบุคคล ได้แก่ อายุ สาขาการศึกษาที่จบ อายุราชการ ระยะเวลาที่ทำงานด้านการสอบสวน การได้รับการ พิจารณาเลื่อนขั้นเงินเดือนมากกว่า 1 ขั้น ข้อเสนอแนะ คือ ผู้บริหารต้องใช้หลัก คุณธรรม เพิ่มรายได้สวัสดิการค่าตอบแทน เพิ่มงบประมาณ วัสดุอุปกรณ์ให้เพียงพอ เพิ่มบุคลากรด้านการสอบสวน ปรับปรุงระเบียบข้อบังคับเพื่อลดความซ้ำซ้อนของงาน