การศึกษาวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงกระบวนการในการผลิตสุรา ท้องถิ่นและผลตอบแทนจกาการใช้ข้าวเพื่อการผลิตสุราท้องถิ่น ในพื้นที่ตำบลแม่ตื่น- ม่อนจอง อำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่ ของกลุ่มผลิตสุราท้องถิ่น จำนวน 105 ตัวอย่าง การศึกษาใช้วิธีเชิงปริมาณ การบรรยายและการค้นคว้าจากเอกสารและงานวิจัยที่ เกี่ยวข้อง โดยใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการรวบรวมข้อมูลผู้ผลิตสุราท้องถิ่นใน พื้นที่ศึกษา และการสัมภาษณ์แบบเจาะลึกควบคู่ไปด้วย จากนั้นนำมาวิเคราะห์เชิงพรรณา ในการอธิบายลักษณะทั่วไปของกลุ่มตัวอย่างโดยใช้ตารางควบคู่กับการใช้สถิติอย่างง่าย ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และการวิเคราะห์เชิงปริมาณในส่วนต้นทุนและรายรับจากการ ผลิตสุราท้องถิ่น โดยทฤษฎีทางเศรษฐศาสตร์และทำการคำนวณหาผลตอบแทนจากการใช้ข้าวเพื่อ ผลิตสุราท้องถิ่น ผลการศึกษาพบว่า กระบวนการในการผลิตสุราท้องถิ่นสามารถจำแนกออกได้เป็น 2 กระบวนการหลัก คือกระบวนการกลั่นและกระบวนการหมัก โดยกระบวนการหมักทั้งหมดใช้ เวลาประมาณ 8-10 วัน ซึ่งสามารถจำแนกออกได้เป็น 2 ขั้นตอน คือ กระบวนการในการหมัก ข้าวกับน้ำปูนใสประมาณ 2-3 วัน และกระบวนการในการหมักข้าวกับน้ำประมาณ 4-5 วัน เพื่อให้ได้ข้าวสำหรับใช้ในกระบวนการกลั่น และกระบวนการกลั่น จากการศึกษาพบว่าเป็น กระบวนการที่ให้ความร้อนกับหม้อต้มโดยตรง โดยใช้เวลาอย่างน้อยประมาณ 40 นาที ทั้งสอง กระบวนการมีการสืบทอดมานานตั้งแต่บรรพบุรุษ ยกเว้นกระบวนการในการผลิตลูกแป้งที่มีผู้ สามารถผลิตได้น้อยรายเนื่องจากขั้นตอนมีความซับซ้อนและใช้เวลานานในการผลิต สำหรับ ปัจจัยในการผลิตสามารถจำแนกออกได้เป็นปัจจัยคงที่ ได้แก่ ถังหมัก กระทะ หม้อดินเผา เตา พาย กรวย ไม้ไผ่ และหม้อต้มซึ่งส่วนใหญ่ถูกใช้ในกระบวนการกลั่น และปัจจัยผันแปร ได้แก่ แรงงาน ข้าว ลูกแป้ง ผงปูน และเชื้อเพลิง ซึ่งส่วนใหญ่ถูกใช้ในกระบวนการหมัก ผลการศึกษาพบว่า ผู้ผลิตส่วนใหญ่เป็นผู้หญิงซึ่งสามารถจำแนกออกได้เป็น 3 กลุ่ม คือ กลุ่มผู้ที่ทำการผลิต (100-400 ขวดต่อเดือน กลุ่มผู้ที่ทำการผลิต 401-700 ขวดต่อเดือน และกลุ่มผู้ที่ทำการผลิตมากกว่า 700 ขวดต่อเดือน และระยะเวลาในการผลิต สามารถจำแนกออก ได้เป็น 2 ช่วง คือ ช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนตุลาคม และช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงมกราคม ผลการศึกษาพบว่าผลตอบแทนรวมจากการใช้ข้าวเพื่อผลิตสุราท้องถิ่นในระยะเวลา 1 ปี สำหรับ ผู้ที่ทำการผลิตสุราท้องถิ่น 100-400 ขวดต่อเดือนเท่ากับ 44.150 บาทต่อครัวเรือน ผู้ที่ ทำการผลิต 401-700 ขวดต่อเดือนเท่ากับ 77.864 บาทต่อครัวเรือน และผู้ที่ทำการผลิตมากกว่า 700 ขวดต่อเดือนเท่ากับ 138.444 บาทต่อครัวเรือน ผลตอบแทนจากการผลิตสุราท้องถิ่น เฉลี่ยเท่ากับ 68.741 บาทต่อครัวเรือนต่อปี และผลตอบแทนรวมจากการผลิตสุราท้องถิ่น ในพื้นที่ศึกษาเท่ากับ 7,217,806 บาทต่อปี