การตายของเซลล์แบบ Apoptosis เป็นขบวนการที่มีความสำคัญในการพัฒนาของสิ่ง มีชีวิตชนิดหลายเซลล์และในการทำลายเซลล์ที่มีการติดเชื้อหรือเซลล์ที่ไม่เป็นที่ต้องการ ของร่างกาย การติดเชื้อไวรัสหลายชนิดสามารถทำให้เซลล์เกิดการตายแบบ Apoptosis ได้ ในการศึกษาครั้งนี้ ได้ตรวจสอบการตายแบบ Apoptosis ของเซลล์ในเนื้อเยื่อหลายชนิดของ กุ้งกุลาดำที่ติดเชื้อโรคหัวเหลือง ด้วยวิธีการตรวจสอบดังต่อไปนี้: การย้อมด้วยสี Hematoxylin & Eosin, การย้อยด้วยสารย้อมสีย้อมสารพันธุกรรม 4,6-diamidine-2- phenylidole dihydrochloride(DAPI) และ การตรวจสอบการแตกตัวของสารพันธุกรรมในเซลล์ ด้วย TdT-mediated dUTP nick end labeling(TUNEL) assay ได้ตรวจการตายของเซลล์แบบ Apoptosis ในเม็ดเลือดของกุ้งกุลาดำ หลังการฉีดเชื้อไวรัสหัวเหลืองไปแล้ว 36 ชั่วโมง เปอร์เซ็นต์ Apoptosis เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วตามเวลา ด้วยทุกวิธีการตรวจสอบ สารพันธุกรรม ที่สกัดจากเม็ดเลือดของกุ้งกุลาดำ หลังการฉีดเชื้อไวรัสหัวเหลืองไปแล้ว 50 ชั่วโมง มีการ แตกตัวให้ลักษณะแบบขั้นบันได บน Agarose gel electrophoresis. ในต่อมน้ำเหลือง (Lymphoid organ) พบ Apoptosis มีจำนวนมากใน functional lobe(LO) และจำนวน Apoptosis เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วตามเวลาหลังการฉีดเชื้อใน spheroid(LOS) พบ Apoptosis เช่นเดียวกันกับใน LO แต่การเพิ่มของ Apoptosis ไม่เด่นชัด ในเนื้อเยื่ออื่นก็เป็น เช่นเดียวกัน การตรวจสอบด้วย monoclonal antibody ต่อเชื้อไวรัสหัวเหลืองพบปฏิกิริยาที่ ให้ผลเป็นบวกในเนื้อเยื่อหลายชนิด ในต่อมน้ำเหลืองพบปฏิกิริยาที่ให้ผลเป็นบวกใน functional lobe(LO) ในช่วงแรกของการติดเชื้อ จากนั้นเชื้อจะลุกลามไปยัง LOS ชนิด B และ C ในช่วงท้ายของการติดเชื้อ ในเวลาเดียวกันกับการก่อตัวของ LOS ชนิด A ซึ่งมีการ ติดเชื้ออย่างรุนแรง Apoptotic cells ที่พบใน LOS ชนิด B และ C ของกุ้งกุลาดำทั้งกลุ่ม ที่ฉีดเชื้อไวรัส และกลุ่มควบคุม ให้ผลเป็นทางลบกับ monoclonal antibody ต่อเชื้อไวรัส หัวเหลือง แสดงว่ากุ้งอาจมีการติดเชื้อชนิดอื่นร่วมด้วย ได้ทำการศึกษาวิธีการทำเม็ดเลือด Smear ด้วยวิธีการหลายวิธี รวมทั้งน้ำยา รักษาสภาพหลายชนิด พบว่าวิธีการทำ smear ก่อน Fix ด้วยน้ำยารักษาสภาพ modified Davidsons Fixative, 10% Formalin ใน PBS หรือ 10% Formalin ใน SSS ให้ผลดีที่สุด ในการศึกษาการเพาะเลี้ยงเซลล์กุ้งกุลาดำขั้นพื้นฐาน เซลล์เพาะเลี้ยงของเม็ดเลือด สามารถเลี้ยงได้เป็นอย่างดีด้วย Graces insect medium เสริมด้วย 5% Fetal bovine serum บน Fisher (R)Plus slide เซลล์เพาะเลี้ยงของเม็ดเลือดสามารถเก็บในอุณหภูมิห้อง ได้นานถึง 9 เดือน แต่เชื้อโรคหัวเหลือง ไม่สามารถ infect เซลล์เพาะเลี้ยงนี้ได้ สำหรับ การเพาะเลี้ยงเซลล์ต่อมน้ำเหลืองนั้น ได้ทดสอบอาหารเลี้ยงเซลล์ และ สารเสริมหลายชนิด พบว่าสูตรอาหารที่ประกอบด้วย Leibovitz L-15 + 5% FBS + 5 g/L NaCl + 1g/L glucose และ 10% สารสกัดจากเนื้อกุ้ง ให้ผลเป็นที่น่าพอใจแต่ไม่สามารถทำการ subculture และ ไม่ดีพอสำหรับการทดลองกับไวรัส