วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงการปรับตัวทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมของชาวม้ง ภายใต้การดำเนินโครงการพัฒนาของรัฐในอำเภอพบพระ จังหวัดตาก โดยใช้วิธีการศึกษาเชิงคุณภาพ ผลการศึกษาพบว่า การอพยพชาวม้งออกจากเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผาง อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก มาอยู่ในเขตพื้นที่อำเภอ พบพระ จังหวัดตาก จำนวน 17 หมู่บ้าน ทำให้เกิดการปรับตัวของชาวม้งทั้งผู้ที่ถูกอพยพ และชาวม้งที่ถูกยึดพื้นที่ทำกิน ทางด้านเศรษฐกิจ คือ การประกอบอาชีพ มีการเพาะปลูกพืช เพื่อขายแทนการทำการเกษตรเพื่อยังชีพ มีการรับวัฒนธรรมจากสังคมเมืองเข้าสู่ชุมชน มีผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงประเพณี วัฒนธรรมที่มีอยู่ เกิดค่านิยมในสังคมเมือง มีการ แข่งข้นและเกิดการขัดแย้งทางการเมืองและการปกครอง มีปัญหาสังคมที่รุนแรง คือปัญหา ยาเสพติด และส่งผลให้เกิดปัญหาเด็กกำพร้าตามมา เนื่องจากบิดา มารดา เสียชีวิต หรือ ถูกดำเนินคดีเกี่ยวกับยาเสพติด การปรับตัวของชาวม้งในพื้นที่การดำเนินโครงการพัฒนาของรัฐนี้ทำให้มีการ เปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตของชาวม้งไปจากสังคมดั้งเดิมไปสู่สังคมสมัยใหม่ ซึ่งมีทั้งสิ่ง ที่ส่งเสริมให้เกิดการพัฒนา และสิ่งที่มาทำลายวัฒนธรรมของชาวม้งไปในขณะเดียวกัน ข้อเสนอแนะ การดำเนินโครงการพัฒนาของรัฐ ควรที่จะคำนึงถึงประเพณี วัฒนธรรม และภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาวม้ง โดยให้ชาวม้งกลุ่มเป้าหมายเข้ามามีส่วนร่วมในการ ดำเนินงานทุกกระบวนการ