โรคเบาหวานเป็นโรคที่ซับซ้อน การจะควบคุมโรคเบาหวานให้มีประสิทธิภาพ คือ การ ดูแลตัวเองได้อย่างถูกต้อง การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการพยาบาล ระบบสนับสนุนและให้ความรู้ ต่อความรู้ การดูแลตนเอง และการควบคุมโรคของผู้ป่วยเบาหวาน ชนิดไม่พึ่งอินสุลิน กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยเบาหวานชนิดไม่พึ่งอินสุลินที่มาตรวจรักษาที่ คลินิกโรคเบาหวาน โรงพยาบาลพิบูลมังสาหาร ระหว่างเดือนมีนาคมถึงกันยายน พ.ศ.2541 จำนวน 42 คน แล้วสุ่มอย่างง่ายเข้ากลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม โดยกลุ่มทดลองได้รับการ พยาบาลระบบสนับสนุนและให้ความรู้ ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติจากโรงพยาบาล ใช้เวลา 8 สัปดาห์ เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์ และประเมินระดับน้ำตาลในเลือด วิเคราะห์ ข้อมูลโดยการแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน t-test และ Paired t-test ผลการทดลองพบว่า ภายหลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีความรู้ การดูแลตนเองดีกว่าก่อน การทดลองและดีกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P-value < 0.05) และภายหลังการ ทดลอง กลุ่มทดลองมีการควบคุมโรคดีกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P-value < 0.05) จากผลการทดลองนี้แสดงว่า การพยาบาลระบบสนับสนุนและให้ความรู้สามารถเพิ่มความรู้ การดูแลตนเองและการควบคุมโรคของผู้ป่วยเบาหวานชนิดไม่พึ่งอินสุลิน ดังนั้นจึงควรนำไป ประยุกต์ใช้กับผู้ป่วยเบาหวานในโรงพยาบาลพิบูลมังสาหารอีกต่อไป