การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ผักตบชวาเป็นวัสดุเพาะเห็ดนางรม และ หาปริมาณโลหะหนักที่มีอยู่ในวัสดุเพาะและผลผลิต สำหรับประเทศไทยวัสดุเพาะที่นิยม ใช้คือขี้เลื่อยไม้ยางพารา แต่เนื่องจากวัสดุชนิดนี้ราคาแพงและขาดแคลนในบางฤดู ผักตบชวาจัดเป็นวัชพืชที่เจริญเติบโตเร็วและมีความสามารถในการดูดซับโลหะหนักจากแหล่ง น้ำได้อย่างดี รวมทั้งมีคุณสมบัติทางเคมีที่เห็ดสามารถใช้ในการเจริญเติบโตได้ เช่น เซลลูโลส เฮมิเซลลูโลส ลิกนิน ธาตุอาหาร วิตามิน และฮอร์โมนพืช ในการทดลองครั้งนี้ ใช้ผักตบชวาที่ขึ้นริมฝั่งแม่น้ำนครชัยศรีมาเตรียมเป็นวัสดุเพาะ โดยใช้ผักตบชวาทั้งต้น และผักตบชวาตัดรากที่ไม่ปรับ pH, ปรับ pH เป็น 7 และ 8 เปรียบเทียบกับวัสดุเพาะจาก ขี้เลื่อยไม้ยางพารา โดยพิจารณาการเจริญเติบโต ปริมาณผลผลิต จำนวนครั้งที่เก็บผลผลิต ขนาดของดอกเห็ด ประสิทธิภาพทางชีวภาพ ความสามารถในการดูดซับโลหะหนัก ที่วิเคราะห์ โดยใช้เครื่อง ICP (Inductively Coupled Plasma) และอัตราผลตอบแทนในการลงทุน ผลการศึกษาพบว่า ผักตบชวาตัดรากไม่ให้ผลผลิต และผักตบชวาไม่เหมาะสมสำหรับ การใช้เป็นวัสดุเพาะเห็ดนางรม แม้ว่าในชุดทดลองผักตบชวาที่ปรับ pH เป็น 8 ให้ผลผลิต สูงสุด แต่ก็ยังต่ำกว่าการใช้ขี้เลื่อยไม้ยางพาราถึง 1.4 เท่า โดยมีค่าประสิทธิภาพทาง ชีวภาพ เท่ากับ 14.93 % และอัตราผลตอบแทนในการลงทุน เท่ากับ 0.16 ซึ่งค่าที่ได้นี้ ต่ำกว่าประสิทธิภาพทางชีวภาพ และอัตราผลตอบแทนต่อการลงทุนของขี้เลื่อยไม้ยางพารา (22.10 และ 1.06) เมื่อพิจารณาปริมาณโลหะหนักในเห็ดนางรม พบว่า เห็ดนางรมมีความ สามารถในการดูดซับโลหะสังกะสีได้สูงสุดเท่ากับ 1.855 ppm. รองลงมา คือ แมงกานีส ทองแดง แคดเมียม และโครเมียม ในปริมาณ 1.029, 0.713, 0.047 และ 0.038 ppm. ตามลำดับ อย่างไรก็ตามปริมาณโลหะหนักที่พบนั้นมีความปลอดภัยในการบริโภค เพราะเมื่อ คำนวณหาปริมาณเห็ดที่สามารถบริโภคได้ใน 1 วันแล้วพบว่า ร่างกายจะได้รับโลหะหนักใน ปริมาณที่ต่ำกว่ามาตรฐานของ USRDI (United States Reference Daily Intake) และ Dietary exposures of general UK population