การวิจัยครั้งนี้มุ่งศึกษาบทบาทของเจ้าอาวาสในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม โดยใช้ วิธีสัมภาษณ์แบบเจาะลึกและแบบสังเกตเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล จากเจ้าอาวาส ที่เป็นกลุ่มเป้าหมายจำนวน 37 รูป ซึ่งเป็นเจ้าอาวาสในเขตอำเภอเมือง จังหวัดนครปฐม ผล การศึกษาสรุปได้ดังนี้ ผลการศึกษาวิเคราะห์เกี่ยวกับบทบาทของเจ้าอาวาสในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม พบว่า การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม อันได้แก่ โบสถ์ เจดีย์ วิหาร พระพุทธรูป และภาพ จิตรกรรมฝาผนัง เจ้าอาวาสส่วนใหญ่จะเน้นการอนุรักษ์ตัวศิลปกรรมเป็นหลักตามแนวทางการ ปฏิบัติของท่าน โดยการรักษาให้มั่นคงแข็งแรงและอยู่ในสภาพเดิม แต่ยังขาดทักษะวิธีการ อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรมตามหลักวิชาการ ส่วนวัดที่ไม่สามารถทำการอนุรักษ์ตัวศิลปกรรม ก็จะพยายามบูรณะซ่อมแซมจนกระทั่งไม่สามารถซ่อมแซมได้ จึงค่อยรื้อแล้วสร้างขึ้นมาใหม่ ซึ่ง ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของเจ้าอาวาสในกรณีที่วัดนั้นไม่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถาน ส่วน สภาพแวดล้อมโดยรอบแหล่งศิลปกรรมจะเน้นไปในเรื่องของการดูแลรักษาทำความสะอาดเป็น หลัก และทำการปลูกต้นไม้ในพื้นที่โล่งว่าง เพื่อความร่มรื่นของวัด เจ้าอาวาสส่วนใหญ่ประสบปัญหาการขาดงบประมาณในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม ประกอบกับภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ ไม่ได้รับการสนับสนุนจากทางภาครัฐเท่าที่ควร อีกทั้งยังประสบ ปัญหาในการป้องกันสัตว์ต่างๆ ที่ทำลายแหล่งศิลปกรรม เช่น นกพิราบ ตัวกระเบื้อง (แมลงปีก แข็งชนิดหนึ่ง) และลิง ยังไม่ได้มีการแก้ไขอย่างจริงจัง เจ้าอาวาสส่วนใหญ่มีความเห็นว่า การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรมขึ้นอยู่กับเจ้าอาวาสในแต่ละวัดควรเอาใจใส่ดูแลอยู่อย่าง สม่ำเสมอ ไม่ปล่อยให้ชำรุดทรุดโทรม และควรรักษาสภาพแวดล้อมโดยรอบให้สะอาด ร่มรื่น มีความเป็นระเบียบเรียบร้อย ข้อเสนอแนะจากการวิจัย หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น กรมศิลปากร กรมศาสนา ควรสำรวจ วัดแต่ละวัด และถวายความรู้เรื่องวิธีการและเทคนิคในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรมที่ถูกต้อง ตามหลักการอนุรักษ์โดยการจัดอบรม ให้คำปรึกษาและช่วยแก้ไขปัญหาอย่างต่อเนื่องให้กับเจ้าอาวาส ทุกวัด พร้อมทั้งทางวัดควรได้รับการสนับสนุนงบประมาณอย่างต่อเนื่อง และทำการปลูกฝังแนว ความคิดเรื่องการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรมให้กับประชาชน ซึ่งควรจะได้รับความร่วมมือจาก ทุกฝ่าย เช่น หน่วยงานราชการ วัด และประชาชนเพื่อให้เกิดการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม อย่างยั่งยืน