การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาถึงศักยภาพการประหยัดพลังงานจากการหมุนเวียนกระดาษ สำนักงานที่ผ่านการใช้งานแล้วกลับมาใช้ใหม่ในกระบวนการผลิต โดยศึกษาด้วยการทดลองใช้ แนวทางการเก็บรวบรวมกระดาษใช้แล้วในหน่วยงานราชการ จำนวน 109 กองจาก 4 กระทรวง คือ กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงมหาดไทย กระทรวงอุตสาหกรรม และกระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสอบถาม ร่วมกับการใช้ตารางการ จัดเก็บกระดาษสำนักงานใช้แล้วจำแนกตามวิธีต่างๆ 4 วิธี การวิเคราะห์ข้อมูลใช้โปรแกรม SPSS for Windows ซึ่งสถิติที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ ค่าเฉลี่ย, ร้อยละ และทดสอบความแตกต่าง ปริมาณเฉลี่ยของกระดาษใช้แล้วที่มีโอกาสหมุนเวียนกลับมาใช้ใหม่ และปริมาณพลังงานที่ ประหยัดได้ก่อน-หลังการใช้แนวทาง ด้วยการใช้วิธีการทดสอบ t-test paired sample การศึกษา เพื่อเปรียบเทียบความแตกต่างของปริมาณกระดาษสำนักงานใช้แล้วที่มีโอกาส หมุนเวียนกลับมาใช้ใหม่ในกระบวนการผลิต รวมถึงพฤติกรรมการใช้ประโยชน์กระดาษและการจัด การกระดาษสำนักงานใช้แล้ว เพื่อนำผลที่ได้ไปหาปริมาณพลังงานที่สามารถประหยัดได้จากการ หมุนเวียนกระดาษกลับมาใช้ใหม่ และเพื่อเป็นทางเลือกที่เหมาะสมสำหรับหน่วยงานในการใช้ และการจัดการกระดาษและทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืนต่อไป ผลการวิจัยพบว่า การใช้แนวทางในการเก็บรวบรวมกระดาษสำนักงานใช้แล้วมีผลทำให้ พฤติกรรมในการใช้และการจัดการกระดาษใช้แล้วของบุคลากรในหน่วยงานเป็นระบบมากขึ้น และทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในด้านปริมาณต่างๆ อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับความเชื่อมั่น 95% โดย - ปริมาณกระดาษที่มีโอกาสหมุนเวียนกลับมาใช้ใหม่ก่อน-หลังการใช้แนวทาง คือ 1,118.03 และ 1,348.36 กิโลกรัมต่อเดือนตามลำดับ - ปริมาณพลังงานที่สามารถประหยัดได้จากการหมุนเวียนกระดาษกลับมาใช้ใหม่ก่อน-หลัง ใช้แนวทางคือ 29,605.43 และ 35,704.57 เมกกะจูลต่อเดือนตามลำดับ และช่วยลดการใช้พลังงานในขั้นตอนการผลิตได้ถึงร้อยละ 58.65 ของการใช้พลังงานทั้งหมด ดังนั้นในการวิจัยจึงได้แนวทางที่เหมาะสมในการเพิ่มปริมาณกระดาษที่มีโอกาสหมุนเวียน กลับมาใช้ใหม่ในกระบวนการผลิตสำหรับหน่วยงานราชการ และนำไปสู่ศักยภาพการประหยัดพลังงาน จากการหมุนเวียนกระดาษกลับมาใช้ใหม่ที่เพิ่มขึ้นด้วย