การวิจัยนี้มีจุดมุ่งหมาย เพื่อศึกษาจิตสำนึกของมัคคุเทศก์ในการนำเที่ยวเชิงอนุรักษ์ ในระบบนิเวศแนวปะการัง โดยศึกษาจากมัคคุเทศก์ชาวไทยที่นำเที่ยวทางทะเลในพื้นที่จังหวัด ภาคใต้เขต 2 อันประกอบด้วย 6 จังหวัด ดังนี้ จังหวัดชุมพร สุราษฎร์ธานี ระนอง ภูเก็ต พังงา และกระบี่ นอกจากนี้ยังมีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยด้านประชากร ด้านการทำงานและด้านการฝึกอบรม กับจิตสำนึกในการนำเที่ยวเชิงอนุรักษ์ในระบบนิเวศแนวปะการัง โดยใช้แบบวัดจิตสำนึกต่อการนำเที่ยวเชิงอนุรักษ์ที่สร้างขึ้น ใช้ค่าสถิติร้อยละ, ค่าเฉลี่ย เลขคณิต, t-test, Simple correlation และ One-way ANOVA ในการวิเคราะห์ข้อมูล จากการวิจัยพบว่า ระดับจิตสำนึกในการนำเที่ยวเชิงอนุรักษ์ในระบบนิเวศแนวปะการัง ของกลุ่มตัวอย่างมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 240.39 คะแนน ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เท่ากับ 16.68 คะแนน กิจกรรมที่นำเที่ยว ลักษณะการใช้แหล่งท่องเที่ยว ไม่มีผลต่อความแตกต่างของคะแนน จิตสำนึกในการนำเที่ยวเชิงอนุรักษ์ในระบบนิเวศแนวปะการัง ที่ระดับนัยสำคัญ 0.05 และตัวแปร อายุไม่มีความสัมพันธ์กับคะแนนจิตสำนึกในการนำเที่ยวเชิงอนุรักษ์ในระบบนิเวศแนวปะการัง และพบว่ากลุ่มตัวอย่างเพศชายมีคะแนนจิตสำนึกสูงกว่าเพศหญิง มัคคุเทศก์ที่มีระดับการศึกษา ที่ต่างกันจะมีคะแนนจิตสำนึกในการนำเที่ยวเชิงอนุรักษ์ในระบบนิเวศแนวปะการังต่างกันด้วย ระยะเวลาการทำงานมีความสัมพันธ์กับจิตสำนึกในการนำเที่ยวเชิงอนุรักษ์ในระบบนิเวศแนวปะการัง และมัคคุเทศก์การผ่าน การอบรมมีคะแนนจิตสำนึกในการนำเที่ยวเชิงอนุรักษ์ในระบบนิเวศแนวปะการัง มากกว่ามัคคุเทศก์ที่ไม่ผ่านการอบรม ที่ระดับนัยสำคัญ 0.05 จากการศึกษาครั้งนี้มีข้อเสนอแนะว่าหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรจะเข้มงวดในการกำกับ ดูแลมัคคุเทศก์ที่นำเที่ยวทางทะเลมากกว่าในปัจจุบัน และควรเพิ่มการอบรมฟื้นฟูแก่มัคคุเทศก์ ที่ทำงานมานานตั้งแต่ 3-5 ปี เพื่อพูนความรู้ และพัฒนาเจตคติที่ดีต่อบทบาทมัคคุเทศก์ และ สถาบันการศึกษาควรจะมีการสอนเรื่องการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ในสถานศึกษา โดยเฉพาะระดับ ป.ว.ช. และ ป.ว.ส. นอกจากนี้อาจจะต้องมีการศึกษาในพื้นที่อื่นๆ ที่มิใช่พื้นที่ทางทะเล เพิ่ม เติมเพื่อเปรียบเทียบกับการศึกษาครั้งนี้ต่อไป