การตั้งครรภ์และคลอด เป็นกระบวนการตามธรรมชาติที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทั้ง ด้านร่างกายและจิตใจ ส่งผลให้เกิดความเครียด วิตกกังวล กลัวและความรู้สึกเจ็บปวดใน ระยะคลอดเป็นอย่างมาก แนวทางที่จะช่วยให้หญิงตั้งครรภ์ลดความเครียด และสามารถ เผชิญความเจ็บปวดในระยะคลอดได้ดี ก็คือการเตรียมก่อนคลอดร่วมกับการฝึกผ่อนคลาย กล้ามเนื้อ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง เพื่อศึกษาผลของการเตรียมก่อนคลอดร่วมกับการฝึกผ่อนคลายกล้ามเนื้อต่อความเครียดและการเผชิญความเจ็บปวดในหญิงตั้งครรภ์ กลุ่มตัวอย่างเป็นหญิงตั้งครรภ์ที่มาฝากครรภ์และคลอดที่โรงพยาบาลกลาง จำนวน 54 ราย แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 27 ราย เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง ตามคุณสมบัติที่กำหนด กลุ่มทดลองได้รับการเตรียมก่อนคลอดร่วมกับการฝึกผ่อนคลาย กล้ามเนื้อ กลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามปติ ผู้วิจัยได้ให้กลุ่มตัวอย่างทั้งสองกลุ่มตอบ แบบสอบถามความเครียด 2 ครั้ง ห่างกัน 1 เดือน และประเมินการเผชิญความเจ็บปวด ในระยะคลอดของหญิงตั้งครรภ์ โดยใช้แบบสังเกตพฤติกรรมการเผชิญความเจ็บปวดใน ระยะคลอด การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติทดสอบที (t-test) ผลการวิจัยพบว่า หลังการทดลอง ระดับความเครียดของหญิงตั้งครรภ์ของกลุ่มได้รับ การเตรียมก่อนคลอดร่วมกับการฝึกผ่อนคลายกล้ามเนื้อลดลง และกลุ่มได้รับการดูแลตาม ปกติสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.018 และ 0.001 ตามลำดับ และระดับความ เครียดของกลุ่มได้รับการเตรียมก่อนคลอดร่วมกับการฝึกผ่อนคลายกล้ามเนื้อต่ำกว่ากลุ่มที่ ได้รับการดูแลตามปกติ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.001 คะแนนพฤติกรรมการเผชิญ ความเจ็บปวดในระยะคลอดของกลุ่มได้รับการเตรียมก่อนคลอดร่วมกับการฝึกผ่อนคลาย กล้ามเนื้อสูงกว่ากลุ่มที่ได้รับการดูแลตามปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.001 ผลที่ได้รับจากการวิจัยครั้งนี้ มีข้อเสนอแนะให้พยาบาลหน่วยฝากครรภ์ได้มีการเตรียม ก่อนคลอดและการฝึกผ่อนคลายกล้ามเนื้อ ในไตรมาสที่ 3 ของการตั้งครรภ์ให้กับหญิงตั้งครรภ์ ทุกคนและให้คู่มือนำกลับไปฝึกปฏิบัติต่อที่บ้าน เพื่อเป็นการส่งเสริมให้หญิงตั้งครรภ์ลด ความเครียด และสามารถเผชิญความเจ็บปวดในระยะคลอดได้อย่างมีประสิทธิภาพ