การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาต้นทุนในการให้บริการและต้นทุนต่อหน่วยบริการ ของสถานีอนามัย ในสังกัดสำนักงานสาธารณสุขอำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร ปีงบประมาณ พ.ศ.2541 วิเคราะห์ในมุมมองของผู้ให้บริการ จัดกลุ่มตามเกณฑ์ "กิจกรรม" ซึ่งแบ่งต้นทุนออก เป็นต้นทุนรวมทางตรง และต้นทุนทางอ้อม โดยศึกษาตามองค์ประกอบต้นทุน คือ ต้นทุนลงทุน ต้นทุน ค่าแรง ต้นทุนค่าวัสดุ ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงพรรณนา กลุ่มประชากรคือสถานีอนามัย ทั้งหมด 27 แห่ง แบ่งเป็นสถานีอนามัยขนาดใหญ่ 7 แห่ง และสถานีอนามัยทั่วไป 20 แห่ง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบบันทึกข้อมูลตามองค์ประกอบต้นทุน ผลการวิจัยพบว่า ต้นทุนรวมของสถานีอนามัยขนาดใหญ่โดยเฉลี่ย เป็นเงิน 1,014,860 บาท จำแนกได้เป็นต้นทุนลงทุน ต้นทุนค่าแรงและต้นทุนค่าวัสดุ คิดเป็นร้อยละ 18.85, 46.97 และ 34.18 ตามลำดับ อัตราส่วนขององค์ประกอบต้นทุน ต้นทุนลงทุน : ต้นทุนค่าแรง : ต้นทุนค่าวัสดุ เท่ากับ 1 : 2.5 : 1.8 และต้นทุนรวมของสถานีอนามัยทั่วไปโดยเฉลี่ย เป็นเงิน 672,573 บาท จำแนกได้เป็นต้นทุนลงทุน ต้นทุนค่าแรง และต้นทุนค่าวัสดุ คิดเป็นร้อยละ 13.56, 52.98 และ 33.45 ตามลำดับ อัตราส่วนขององค์ประกอบต้นทุน ต้นทุนลงทุน : ต้นทุนค่าแรง : ต้นทุน ค่าวัสดุ เท่ากับ 1 : 3.9 : 2.5 สำหรับต้นทุนต่อหน่วยบริการ พบว่า สถานีอนามัยขนาดใหญ่ โดยเฉลี่ย มีต้นทุนต่อหน่วยบริการ กิจกรรมงานรักษาพยาบาล เท่ากับ 66 บาท กิจกรรมงาน อนามัยแม่และเด็ก เท่ากับ 76 บาท กิจกรรมงานวางแผนครอบครัว เท่ากับ 54 บาท กิจกรรม งานสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค เท่ากับ 116 บาท กิจกรรมงานอนามัยโรงเรียน เท่ากับ 36 บาท สถานีอนามัยทั่วไปโดยเฉลี่ย มีต้นทุนต่อหน่วยบริการกิจกรรมงานรักษาพยาบาล เท่ากับ 62 บาท กิจกรรมงานอนามัยแม่และเด็ก เท่ากับ 102 บาท กิจกรรมงานวางแผนครอบครัว เท่ากับ 61 บาท กิจกรรมงานสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค เท่ากับ 124 บาท กิจกรรมงานอนามัยโรงเรียน เท่ากับ 44 บาท จากผลการวิจัยได้ข้อเสนอแนะว่า ควรมีการวางแผนการบริหารเวชภัณฑ์ จัดสรรเวลาการทำงาน จัดหา วิธีการใหม่ๆ ในการปฏิบัติงานอนามัยแม่และเด็ก และการประชาสัมพันธ์การจัดบริการเพื่อให้ประชาชน รับทราบ เพื่อเพิ่มจำนวนผู้รับบริการให้มากขึ้น ซึ่งจะสามารถลดต้นทุนในแต่ละกิจกรรมของสถานี อนามัยลงได้